Nur Sueda BOYRAZ, Gülsen GÜNEŞ
Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi - 2026;11(2):171-181
Bu çalışmada, lise öğrencilerinde yeme farkındalığı ile olumsuz beden konuşmaları ve sağlık algısı arasındaki ilişki ve etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı kesitsel tipte olan bu araştırma bir ilçede devlet liselerinde öğrenim gören 614 öğrencinin katılımıyla yapılmıştır. Verilerin toplanmasında 4 bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı ile frekans, yüzde, bağımsız gruplarda Independent Sample-T, One-Way ANOVA ve Korelasyon Testi kullanılmıştır. p<0,05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Çalışmaya katılan adölesanların %51,0'ı kadın, %49,0'ı erkektir. Öğrencilerin %67,3'ü normal kiloludur. Erkeklerin Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30) puan ortalaması kadınların puan ortalamasından yüksek bulunmuştur (p<0,05). Öğrencilerin Beden Kütle İndeksi (BKİ) değeri ile YFÖ-30 puan ortalaması arasındaki fark anlamlı bulunmuş olup en az puan obez bireylere, en fazla puan ise normal kilolulara aittir (p<0,05). Kadınların Olumsuz Beden Konuşmaları Ölçeği (OBKÖ) puan ortalaması erkeklerin puan ortalamasından yüksek bulunmuştur. Öğrencilerin BKİ değerleri ile OBKÖ puan ortalaması arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Sağlık Algı Ölçeği (SAÖ) puan ortalaması normal kilolu bireylerde obez bireylere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Çalışmada YFÖ-30 ile OBKÖ arasında negatif yönlü bir ilişki(r= -0,180), YFÖ- 30 ve SAÖ arasında pozitif yönlü bir ilişki (r=0,281) bulunmuştur (p<0,05). Araştırma sonuçlarına göre obez olan öğrencilerde yeme farkındalığı ve sağlık algısı düşük, kadın öğrencilerde Olumsuz Beden Konuşmaları daha fazla bulunmuştur. Adolesanların yeme farkındalığı ile olumsuz beden konuşmaları ve sağlık algıları arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sağlık ve beslenme ile ilgili doğru alışkanlıklar edinilmesi ve yeme farkındalığının arttırılması için öğrenci ve ailelere beslenme ve farkındalık temelli eğitimler verilebilir.
