Sezer AKBULUT, Tuğba MATLIM ÖZEL, Aykut ÇELİK, Görkem YILDIZ, Emrecan DENİZ, Hamit Yücel BARUT, Serkan SARI
İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;89(1):1-6
Amaç: Primer hiperparatiroidizmin (pHPT) cerrahi tedavisinde doğru preoperatif lokalizasyon büyük önem taşır. Ultrasonografi ve Sestamibi SPECT/BT gibi birinci basamak görüntüleme yöntemleriyle lokalizasyon sağlanamadığında, dört boyutlu bilgisayarlı tomografi (4D-BT) ek tanısal katkı sağlayabilir. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif çalışmada, 370 paratiroidektomi hastasının tıbbi kayıtları incelendi ve primer hiperparatiroidisi olan, USG ve teknesyum-99m sestamibi SPECT/CT ile paratiroid adenomu lokalize edilemediği için 4D-CT uygulanmış erişkin hastalar analiz edildi. Sekonder ve tersiyer hiperparatiroidi nedeniyle opere edilen hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastaların demografik özellikleri, biyokimyasal verileri, intraoperatif bulguları ve histopatolojik sonuçları değerlendirildi. Tüm hastalarda standart üç fazlı 4D-CT protokolü ve intraoperatif PTH ölçümü kullanıldı. Görüntüleme bulguları cerrahi ve patolojik sonuçlarla karşılaştırılarak 4D-CT'nin tanısal doğruluğu belirlendi. Bulgular: 4D-BT, 22 hastanın 13'ünde (%59) paratiroid adenomunu doğru lokalize etti; duyarlılık %68,4, özgüllük %33,3, pozitif prediktif değer %86,7, negatif prediktif değer %14,3 ve genel doğruluk %63,6 olarak hesaplandı. İki hastada mediastinal ektopik adenom saptandı, yanlış pozitif oranı %13,3 idi. Hastaların %59'unda tek taraflı veya odaklanmış eksplorasyon yeterli oldu. Postoperatif major komplikasyon izlenmedi. Sonuç: Birinci basamak görüntüleme ile lokalizasyon sağlanamayan pHPT olgularında 4D-BT, yüksek pozitif prediktif değeriyle adenomu doğru saptayarak minimal invaziv cerrahiye olanak sağlar ve cerrahi başarı ile hasta sonuçlarını iyileştirir.
