BELGİN ŞEN ATASAYAR, ÖZGE İŞERİ, YUNUS EMRE KUYUCU
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2025;10(2):239-246
Amaç: Lomber disk hernisi (LDH) olan hastaların ağrı deneyimleri, yaşam kaliteleri ve iş tatminleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışmanın örneklemini bir üniversite hastanesinin beyin ve sinir cerrahi kliniğinde 01.12.2021-01.05.2022 tarihleri arasında LDH nedeniyle yatan ve ameliyat öncesi dönemde olan 98 hasta oluşturdu. Çalışmada ’Kişisel Bilgi Formu’, ’SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği’, ’McGill Ağrı Ölçeği’, ’İş Tatmini Ölçeği’ kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem T Testi, tek yönlü varyans analizi, ikili karşılaştırmalarda Post Hoc Tukey HSD veya Tamhane’s T2 testleri ve Pearson korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların %67,3’ü 45 yaş üstü, %53,1’i kadın ve %70,4’ü evlidir. Katılımcıların eğitim düzeyi (p=0,006) ve yaşanılan yer (p=0,004) ile genel sağlık durumları arasında anlamlılık saptanmıştır. Hastaların ağrı deneyimi yaşadıklarında başvurdukları ağrı kontrol yöntemleri ile yaşam kalitesinin alt boyutları olan emosyonel rol (p=0,004), yaşamsallık (p=0,002), ağrı (p=0,006) ve genel sağlık (p=0,047) arasında anlamlılık belirlenmiştir. Katılımcıların eğitim düzeyinin duyusal ağrı boyutunu (p=0,023), iş yaşamında başarılı olduğunu düşünenlerin ise algısal ağrı (p=0,018) boyutundan etkilendiği belirlenmiştir. McGill Ölçeği toplam puanı ile SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği Özet Mental Sağlık Değeri arasında negatif yönlü ve zayıf ilişki olduğu (r=-0,222; p=0,028) saptanmıştır. Sonuç: Cerrahi hemşirelerinin hastaların bireysel özelliklerini göz önüne alarak hastalık kaynaklı kronik ağrı başta olmak üzere ağrıyı gidermek için ilaç dışı ağrı yönetim tekniklerini kullanmaları, hastaların yaşam kalitesi ve iş tatmini düzeylerini değerlendirmeleri ve gerekli planlamaları perioperatif bakım içerisine dahil etmeleri önerilmektedir.
