Fatih YAKAR, Emrah EGEMEN
Hitit Medical Journal - 2026;8(2):377-385
Amaç: Bu çalışmanın amacı, lomber omurga cerrahisi sırasında intraoperatif dural yırtık gelişen ve tıkaç şeklinde otolog yağ grefti ile onarım uygulanan hastaların klinik sonuçlarını değerlendirmek ve bu sonuçları dural yaralanma gelişmeyen hastalarla karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif, tek merkezli çalışmaya 2019-2025 yılları arasında lomber disk hernisi veya lomber spinal stenoz nedeniyle opere edilen 124 hasta dahil edildi. Tüm cerrahi girişimler genel anestezi altında, posterior midline yaklaşım kullanılarak tek cerrah tarafından gerçekleştirildi. İntraoperatif dural yırtık saptanan olgularda defekt, primer sütür uygulanmaksızın tıkaç şeklinde otolog yağ grefti ile onarıldı. Klinik sonuçlar ameliyat öncesi ve sonrası Görsel Analog Skala (VAS) skorları ile değerlendirildi. Dural yırtık gelişimi ile rekürrens, cinsiyet, cerrahi taraf ve klinik sonuçlar arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak analiz edildi. Bulgular: Toplam 8 hastada (%6,4) intraoperatif dural yırtık gelişti. Rekürren olguların dışlanması sonrasında insidans %4,3 olarak hesaplandı. Rekürren lomber disk hernisi nedeniyle yeniden opere edilen hastalarda dural yırtık gelişme riski anlamlı derecede daha yüksekti (p=0,013). Tıkaç şeklinde otolog yağ grefti ile onarım uygulanan hastalarda postoperatif dönemde beyin omurilik sıvısı (BOS) kaçağı gözlenmedi. Postoperatif VAS skorlarındaki iyileşme, dural yırtık gelişen ve gelişmeyen hastalar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermedi (p>0,05). Bununla birlikte, VAS skorlarındaki sayısal iyileşme dural yırtık gelişen hasta grubunda daha yüksek bulundu. Cinsiyet, cerrahi taraf ve cerrahın el dominansı ile dural yırtık gelişimi arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Sonuç: Lomber omurga cerrahisi sırasında gelişen intraoperatif dural yırtıkların, tıkaç şeklinde otolog yağ grefti ile onarımı BOS kaçağının önlenmesinde yararlı bir yöntem olabilir. Bununla birlikte, sınırlı örneklem büyüklüğü ve düşük istatistiksel güç nedeniyle bu bulgular temkinli yorumlanmalıdır. Postoperatif ağrı sonuçları dural yırtık varlığından belirgin şekilde etkilenmemiştir. Revizyon cerrahisi, dural yırtık gelişimi açısından artmış risk ile ilişkilidir.
