Ezel AVCI, Ömer Faruk ŞİMŞEK
Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi - 2026;5(2):89-101
Amaç: Bu araştırmanın amacı, madde bağımlılığı tedavisi görmüş bireylerde Bilişsel Davranışçı Grup Psikoterapisinin (BDGP) relaps eğilimi, duygu düzenleme güçlüğü, psikolojik dayanıklılık, irrasyonel inançlar ve genel öz yeterlilik düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntemler: Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu 2x2 split-plot faktöriyel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, daha önce madde bağımlılığı tedavisi almış ve denetimli serbestlik kapsamında bulunan 18-24 yaş arası 24 erkek birey oluşturmuştur. Katılımcılar deney (n=12) ve kontrol (n=12) gruplarına rastgele atanmıştır. Deney grubuna 13 hafta süreyle yapılandırılmış Bilişsel Davranışçı Grup Psikoterapisi uygulanırken, kontrol grubuna herhangi bir psikolojik müdahale uygulanmamıştır. Veriler Relaps Öngörü Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, İrrasyonel İnançlar Ölçeği ve Genel Öz Yeterlilik Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde Mixed ANOVA kullanılmıştır (p<0.05). Bulgular: Deney grubunda madde kullanma isteği ve madde kullanma olasılığı puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde azaldığı belirlenmiştir (p<0.01). Ayrıca deney grubunda duygu düzenleme güçlüğü ve irrasyonel inanç puanlarında anlamlı azalma, psikolojik dayanıklılık düzeyinde ise anlamlı artış saptanmıştır (p<0.01). Genel öz yeterlilik puanlarında artış görülmesine rağmen grup-zaman etkileşimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç: Bulgular, Bilişsel Davranışçı Grup Psikoterapisinin genç erkek katılımcılarda relaps eğilimi, duygu düzenleme güçlüğü, psikolojik dayanıklılık ve irrasyonel inançlar açısından kısa vadeli olumlu değişikliklerle ilişkili olabileceğine dair ön kanıt sunmaktadır. Bununla birlikte, örneklemin küçük olması, yalnızca erkek katılımcılardan oluşması ve takip ölçümünün bulunmaması nedeniyle sonuçlar temkinli yorumlanmalıdır.
