Cemil SERT, Oznur BULUT GAZANFER, Fethiye KILICARSLAN, Yasin GOKCE
Medical Research Reports - 2026;9(2):120-130
Amaç: Günümüzde, madde bağımlılığı sorunu olan bireylerin vücut kompozisyonu parametrelerinin tıbbi tedavi sonrasında nasıl değiştiğine dair çok az şey bilinmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, yetişkin madde bağımlısı bireylerde tedavi öncesi ve sonrası bazal metabolizma hızı (BMH), vücut kompozisyonu değerleri ve hücresel hasarın bir göstergesi olan faz açısı (PhA) parametresindeki değişimleri değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda bir ölçüm yöntemi olarak Biyoelektriksel Empedans Analizi (BİA) kullanılmıştır. Yöntem: Çalışmaya, 15.01.2022 - 15.08.2022 tarihleri arasında Şanlıurfa Alkol ve Madde Tedavi Merkezi'nde (AMATEM) yürütülen prospektif gözlemsel çalışma tasarımı kapsamında, madde kullanım bozukluğu tanısı almış, 18 ila 35 yaşları arasında 50 birey dahil edilmiştir. Toplam vücut sıvısı, hücre dışı sıvı, hücre içi sıvı, rezistans (direnç), reaktans, vücut kütlesi, bazal metabolizma hızı, yağsız vücut hücresi kütlesi ve faz açısını içeren vücut kompozisyonu parametreleri; tedavinin başlangıcında (tedavi başlamadan önce) ve tedavinin üçüncü haftasında BİA kullanılarak belirlenmiştir. Bulgular: Üç haftalık tedavinin ardından, madde bağımlısı bireylerin çeşitli vücut kompozisyonu göstergelerinde istatistiksel olarak anlamlı değişimler saptanmıştır. Rezistans ve vücut yağ kütlesi anlamlı derecede azalırken; faz açısı, toplam vücut sıvısı, hücre dışı sıvı, hücre içi sıvı, yağsız vücut kütlesi, vücut hücre kütlesi (BCM), hücre yüzdesi ve beslenme indeksi önemli ölçüde artış göstermiştir (p<0.05). Vücut kitle indeksi (VKİ), hücre dışı kütle, reaktans, toplam metabolizma hızı ve bazal metabolizma hızında da değişimler gözlenmiş olsa da bu değişimler istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç: Çalışmamızın sonuçları; madde bağımlısı bireylerde çeşitli terapötik müdahalelerle madde kullanımının sonlandırılmasının, akut dönemde vücut kompozisyonu parametrelerinde çok belirgin değişimlere yol açtığını ortaya koymuştur.
