MADDE KULLANIM BOZUKLUĞU OLAN ERGENLERDE YAŞAMDA ANLAM, MADDE KULLANIM ŞİDDETİ VE DEPRESİF BELİRTİLER

Hande ŞİRİN, İsmet SİVRİ, Berhan AKDAĞ, Mehmet Erdem UZUN

Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;52(1):1-7

University of Health Sciences, Bursa Yüksek Ihtisas Training and Research Hospital, Department of Child and Adolescent Psychiatry, Bursa, Türkiye

 

Bu çalışma, madde kullanım bozukluğu (MKB) tanısı almış ergenlerde yaşamda anlam, depresif belirtiler ve madde kullanım şiddeti arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamıştır. Bu kesitsel çalışmaya MKB tanısı konmuş 15-18 yaş aralığındaki 75 ergen dâhil edilmiştir. Klinik özellikler ve MKB'nin şiddeti Bağımlılık Profil Endeksi - Ergen Uygulayıcı Formu (BAPI-E) kullanılarak; depresif belirtiler Gözden Geçirilmiş Çocuk Anksiyete ve Depresyon Ölçeği - Çocuk Formu (ÇADÖ-Y) kullanılarak; yaşamda anlam ise Yaşamda Anlam Ölçeği (YAÖ) kullanılarak değerlendirilmiştir. Hiyerarşik çoklu doğrusal regresyon analizi, YAÖ (anlam varlığı) skorlarının ÇADÖ-Y (depresyon) skorlarıyla negatif ilişkili olduğunu (B = -0,40, p < 0,001), BAPI-E skorlarının ise ÇADÖ-Y (depresyon) skorlarıyla pozitif ilişkili olduğunu (B = 1,26, p = 0,002) göstermiştir. Bununla birlikte, YAÖ (anlam varlığı) skorları, yaş ve cinsiyet BAPI-E skorlarıyla anlamlı bir ilişki göstermemiştir. Bu bulgular, MKB tanısı alan ergenlerde daha güçlü bir anlam varlığının daha az depresif belirti ile ilişkili olduğunu, buna karşılık depresif belirti şiddetinin daha yüksek madde kullanım şiddeti ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Anlam duygusunu güçlendirmeyi hedefleyen psikososyal müdahaleler, MKB tanısı alan ergenlerin psikolojik iyi oluşları açısından önem taşıyabilir; ancak yaşam anlamındaki değişimlerin depresif belirtiler veya madde kullanım şiddetindeki sonraki değişimlerle ilişkili olup olmadığını belirlemek için boylamsal çalışmalara ihtiyaç vardır.