Bahri ÜNAL, Onur ŞENOL, Handan ALP
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;23(2):306-312
Amaç: Beş yaş altı çocuklarda önemli bir morbidite nedeni olan ishalli hastalıklar önemini korumaya devam etmektedir. Uygun şekilde tedavi edilmeyen akut ishal olgularında malnütrisyon gelişebilmekte ve ishal-malnütrisyon arasındaki kısır döngü iyileşme sürecini uzatmaktadır. İshal tedavisinde beslenmenin devam edilmesi, dehidratasyonun önlenmesi ve çinko gibi fonksiyonel besinlerin kullanılması önerilmektedir. Son yıllarda ağır hastaların beslenmesinde glutamin, arjinin, omega-3 yağ asitleri gibi immün besinlerin kullanımı artmıştır. Çalışmamızda malnütrisyonu olan ve malnütrisyonu olmayan 3-36 ay arası akut ishalli çocuklarda glutamin verilmesinin ishal sıklığına, süresine ve kilo alımına etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Materyal ve metod: Prospektif, randomize plasebo-kontrollü ve çift kör olarak yürütülen bu çalışmaya 21 Mayıs 2012- 24 Mart 2013 tarihleri arasında Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine başvuran yaşları 3-36 ay arasındaki, akut ishali olan 80 hasta dahil edildi. Olgular malnütrisyonu olan ve olmayan olarak iki gruba ayrıldı. Her bir grubu glutamin ve plasebo alan 20'şer hasta oluşturdu. Çalışma grubuna 300 mg/kg/gün glutamin, kontrol grubuna ise plasebo yedi gün oral yolla verildi. Üç ay boyunca aylık olarak yapılan takiplerinde boy ve kilo değerleri ölçüldü. Geçirmiş oldukları enfeksiyon hastalıkları sorgulandı. Bulgular: Malnütrisyonu olan ve malnütrisyonu olmayan olguların demografik özellikleri arasında istatistiksel olarak fark yoktu. Gruplar arasında günlük ishal sayısı, başvuru sonrası ve toplam ishal süresi benzerdi, istatistiksel fark saptanmadı. Malnütrisyonu olan ve olmayan gruplarda bir yaş altındaki ve bir yaş üzerindeki olgularla; bir yaş altındaki ve bir yaş üzerindeki glutamin ve plasebo alanlar ve anne sütü alan ve almayan olguların (glutamin (n=40) ve plasebo(n=40)) başvuru sonrası ishal süreleri arasında da istatistiksel olarak fark yoktu. Takip döneminde kilo alımının da malnütrisyonu olan ve olmayan gruplarda benzer olduğu görüldü. Glutamin takviyesi olguların kilo alımını ve enfeksiyon sıklığını da etkilemedi. Sonuç: Sonuç olarak hem malnütrisyonu olan ve olmayan akut ishalli olgularda hem de malnütrisyonu olup olmadığına bakılmadan yapılan değerlendirmede glutamin takviyesinin günlük ortalama ishal sayısını, başvuru sonrası ve toplam ishal süresi ile kilo alımını etkilemediği görüldü.
