Aylin BİLGİN, Gülyeter ERDOĞAN YÜCE, Ayser DÖNER, Gamze MUZ
Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;35(1):89-97
Bu araştırmada, kronik obstrüktif akciğer hastalığı hastalara özgü solunum ilişkili uyku problemini değerlendirmek için geliştirilmiş olan Manchester Solunum İlişkili Uyku Semptomlar Ölçeğinin, Türkçe geçerlik ve güvenirlik analizlerini gerçekleştirmek amaçlanmıştır. Metodolojik tipte gerçekleştirilen bu araştırmaya, 01 Temmuz - 27 Aralık 2024 tarihleri arasında bir kamu hastanesinde göğüs hastalıkları kliniğinde tedavi gören 92 kronik obstrüktif akciğer hastası dahil edilmiştir. Veriler Hasta Bilgi Formu, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Değerlendirme Testi ve Manchester Solunum İlişkili Uyku Semptomlar Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Çalışmada dil, kapsam ve yapı geçerliği ile güvenirlik analizleri yapılarak, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 68.15+/-10.62 yıl olup %65.2'si erkektir. Ölçeğin geçerliği dil, kapsam ve yapı geçerliği analizleri ile incelenmiş, tek faktörlü yapısının uyumlu olduğu belirlenmiştir. Uyum geçerliği kapsamında Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Değerlendirme Testi ile Manchester Solunum İlişkili Uyku Semptomlar Ölçeği arasındaki korelasyon pozitif yönlü yüksek düzeyde (r=0.782, p<0.05) saptanmıştır. Güvenirlik analizinde, madde-toplam korelasyon değerlerinin 0.486 ile 0.745 arasında değiştiği görülmüştür ve herhangi bir madde çıkarılmamıştır. Cronbach alfa değeri 0.866 olarak hesaplanmış, ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğu belirlenmiştir. Manchester Solunum İlişkili Uyku Semptomlar Ölçeğinin Türkiye'de kronik obstrüktif akciğer hastalarında solunumla ilişkili uyku problemini değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, ölçeğin sekiz maddeden oluşan tek faktörlü yapısının, Türkiye'de kronik obstrüktif akciğer hastalarında solunumla ilişkili uyku problemini kapsamlı bir şekilde değerlendirmek için uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
