Bahar KAPLAN, Mehmet ÇOLAK
International Dental Research - 2025;15(2):53-69
Amaç: Diş hekimliği alanında panoramik radyografi (PR) ve dental volumetrik tomografi (DVT), gömülü dişlerin konumunun ve komşu anatomik yapılarla ilişkisinin değerlendirilmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, PR ve DVT görüntüleme tekniklerini kullanarak gömülü mandibular dişler ile komşu diş yapıları ve çevre anatomik oluşumlar arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Yöntem: Bu retrospektif çalışmada, 2015-2021 yılları arasında Dicle Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne başvuran toplam 150 hastanın DVT ve PR görüntüleri incelenmiştir. Temel amaç, mandibula bölgesindeki gömülü dişlerin prevalansını değerlendirmek, konumlarını analiz etmek ve PR ile DVT kullanarak çevre anatomik yapılarla ilişkilerini incelemektir. Bulgular: Çalışmada 150 hastada toplam 206 gömülü diş saptanmıştır. En yaygın gömülü dişler alt üçüncü molarlar olup, dikey yönelim (%41,04), Pell-Gregory B sınıfı (%50,87) ve II. sınıf (%68,79) en sık görülenlerdir. İnferior alveolar kanalın (İAK) vakaların %71,68'inde inferior konumda olduğu, %50,87'sinde İAK ile diş kökü arasında kemik septumu bulunmadığı görülmüştür. DVT ve PR görüntüleri arasında İAK konumu, lingual kemik ilişkisi, distal çürük ve eksternal kök rezorpsiyonu tespiti açısından istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Mandibula içindeki dişlerin konumu çevre anatomik yapılarla yakından ilişkilidir. Gömülü dişlerin PR ile düzenli takibi önemli olup, yüksek riskli vakalarda tanının üç boyutlu DVT ile desteklenmesi önerilir.