Eda Gürsu Şahin, Songül Şahin
ADO Klinik Bilimler Dergisi - 2025;14(3):161-167
Amaç: Bu çalışmanın amacı, mandibular keser dişlerin sahip olduğu isthmus tiplerinin ve sıklığının büyütme sistemi ve histokimyasal yöntemler yardımıyla değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: 150 adet rastgele seçilmiş insan mandibular keser dişi kullanılmıştır. Kök ucu gelişimi tamamlanmış, kırık, çürük, çatlak olmayan, kanal tedavisi girişiminde bulunulmamış, kanal içerisinde herhangi bir patoloji varlığı tespit edilmemiş dişler çalışmaya dahil edilmiştir. Kuronları uzaklaştırılmış olan kökler, kullanım zamanına kadar %10 formalin içerisinde bekletilmiştir. Fiksasyon ve dekalsifikasyon işlemlerinin ardından, sıralı kesitleri doku takip kasetleri içerisine alınan örnekler Hematoksilen-Eozin ile boyanmış; ardından ışık mikroskobunda x40 büyütme altında incelenmiştir. Bulgular: İncelenen 150 adet mandibular keser dişin 105'inde çeşitli isthmus tiplerine rastlandı. En fazla görülen isthmus tipi %44,8 oranında Tip 1; en az %8,6 oranında Tip 3 isthmus görüldü. Örneklerin %30'unda herhangi bir isthmusa rastlanmadı. İsthmusların en fazla görüldüğü apikal 5mm ve 6 mm kesitleri istatistiksel olarak anlamlı bulundu; görülen isthmus tipleri bakımından ise bir anlamlılık tespit edilmedi. Sonuç: Mandibular keser dişler istatistiksel olarak anlamlı düzeyde isthmus varyasyonuna sahip, kompleks yapı göstermektedir. Isthmusun kök kanalında hangi lokasyonda olabileceği ve hangi varyasyona sahip olacağı ile ilgili bilgi sahibi olunması; yapılacak tedavi sırasında kullanılacak olan teknik ve enstrüman seçimini etkileyeceği gibi tedavinin başarısı üzerinde de direkt rol oynayacaktır. İsthmus varyasyonu gibi kompleksite gösteren durumlarda, standart enstrümantasyon teknikleri tek başına kök kanal sisteminin temizlenmesinde yeterli olmayacaktır.
