MANİSA'DA 18 -64 YAŞ ARASI KADINLARIN KADINA YÖNELİK ŞİDDET MARUZİYETİ VE ŞİDDETE KARŞI TUTUMU: KESİTSEL ÇALIŞMA

Berna Bilgin ŞAHİN, Hüseyin Buğra SERT, Emir Can ÇETİN, Kerime ÇOLAK, Rojda BAYNAL, Mert GÜÇER, Veli ÖZTOP, Umut Ulaş İŞLER, İrem OZANDI, Ekin TÜRKER

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;19(2):313-324

Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Manisa, Türkiye

 

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Manisa'da kentsel ve yarıkentsel mahallelerde yaşayan kadınlarda şiddete maruziyet sıklığını belirlemek, kadına yönelik şiddete ilişkin tutumları değerlendirmek ve şiddet maruziyeti ile tutum puanlarıyla ilişkili faktörleri örtaya köymaktır. Yöntem: Kesitsel tipteki araştırma, Manisa'da rastğele seçilen dört mahallede yaşayan 18 -64 yaş arası 329 evli kadınla yurutulmuştur. Kume örneklem yöntemiyle seçilen hanelerde yuz yuze anket uygulanmıştır. Çalışmanın bağımlı değişkenleri kadınların kadına yönelik şiddete karşı tutumu ve son 12 ayda şiddete maruziyet durumudur. Risk değerlendirmesi amacıyla iki ayrı çok değişkenli model oluşturulmuştur. Birinci modelde son 12 ayda şiddete maruziyet durumu bağımlı değişken olarak ele alınmış ve lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. İkinci modelde ise kadına yönelik şiddete ilişkin tutum puanı bağımlı değişken olarak değerlendirilmiş ve doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Veriler SPSS 27 programında tanımlayıcı, ki-kare, t-testi, ANOVA, lojistik ve doğrusal regresyon analizleriyle değerlendirilmiştir. Tip 1 hata 0.05 kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırma grubunun yaş ortalaması 39.3+/-11.5, %56.8'i ev hanımı ve %54.1'i lise ve uzeri eğitime sahiptir. Hayatında en az bir defa herhangi bir şiddet turune maruz kalan kadın oranı %76.0, son 12 ayda şiddet goren kadın oranı %21.0'dir. Hayat boyu en fazla gorulen şiddet turu %73.9 ile duygusal şiddet, %41.9 ile fiziksel şiddettir. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde gebelik sayısı ile son 12 ayda şiddete maruziyet arasında doğru orantılı (OR=1.65; %95 GA: 1.04-2.73), kadına yönelik şiddete ilişkin tutum puanı ile şiddete maruziyet arasında ise ters orantılı (OR=. 0.69; %95 GA: 0.49-0.99) ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. İSKEBE Kadına Yönelik Şiddet Tutum Ölçeği (İSKEBE Tutum Ölçeği) puan ortalaması 113.9+/-24.2'dir. Gebelik sayısının artması, yarıkentsel mahallede yaşama, eğitim seviyesinin duşmesi ve çocuklukta aile içi şiddete maruziyetin tutum puanı ile ilişkili olduğu belirlenmiştir . Sonuç: Kadınlarda en fazla gorulen şiddet turu duygusal şiddettir, bunu sırasıyla fiziksel, ekonomik, cinsel ve siber şiddet takip etmektedir. Kadının son 12 ay içerisinde şiddet gormesini etkileyen en onemli değişkenler gebelik sayısı ve kadının şiddete yonelik tutumudur. Tutumu etkileyen en onemli değişkenler ise gebelik sayısı, yaşanılan mahalle tipi, kadının eğitim duzeyi ve çocuklukta aile içi şiddete maruziyetidir.