Melda ÇETİN, Safa GÜRSOY, Onur AYDOĞDU
Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(1):113-136
Amaç: Master yüzücüler için kara antrenmanı ve stabilizasyon egzersizleri, performansı arttırıp yaralanma riskini azaltmada etkilidir. Core stabilizasyon egzersizleri, vücut kuvveti ve dayanıklılığı arttırarak yüzme performansını iyileştirirken, omuz stabilizasyon egzersizleri yaralanmaları önlemeye katkı sağlar. Bu çalışma, master yüzücülerde core ve omuz stabilizasyon egzersizlerinin atletik performans ve yaralanma riski üzerindeki etkisini incelemektedir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma randomize kontrollü prospektif bir araştırma olarak tasarlandı. Çalışmaya 25-50 yaş aralığında, sağlıklı ve aktif 35 yüzücü dahil edildi. Katılımcılar, 6 haftalık (2 gün/hafta) egzersiz programı uygulanan deney grubu (n = 18) ve rutin yüzme antrenmanlarına devam eden kontrol grubu (n = 17) olarak ayrıldı. Deney grubu, rutin yüzme antrenmanlarına ek olarak core ve omuz stabilizasyon egzersiz programına katıldı. Master yüzücülerin atletik performans ve yaralanma riski sırasıyla İzo metrik Plank, Sağlık Topu Fırlatma, 50 m Serbest Yüzme ve Fonksiyonel Hareket Taraması (FHT) testleri ile değerlendirildi. Tüm ölçümler, egzersiz öncesi, programın tamamlandığı 6. haftada ve 12. haftadaki uzun dönem takiplerinde tekrarlandı. Bulgular: Deney grubundaki master yüzücülerde, 50 m serbest yüzme, izometrik plank ve sağlık topu fırlatma testlerinde egzersiz öncesine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler kaydedildi (p < 0,05). Bu gelişmelerden 50 m yüzme ve sağlık topu fırlatma testlerinde gruplar arasında anlamlı fark saptanırken (p < 0,05), izometrik plank testinde gruplar arası fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p > 0,05). FHT testi sonuçlarına göre, deney grubunda egzersiz öncesine kıyasla 6. ve 12. haftalarda anlamlı düzeyde puan artışı görüldü (p < 0,05); en yüksek değer 6. haftada kaydedildi. Buna karşılık, kontrol grubunda üç farklı ölçüm zamanında anlamlı bir değişiklik gözlenmedi (p > 0,05). Sonuç: Bulgular, core ve omuz stabilizasyon egzersiz programının yüzme performansını geliştirdiğini ve yaralanma riskini azalttığını göstermektedir. Bu nedenle, söz konusu egzersizlerin master yüzücüler için kara antrenman programlarına dahil edilmesi önerilmektedir.
