Fatma KURT, Safiye OZVURMAZ, Filiz ADANA, Ceren VARER AKPINAR, Duygu YESILFIDAN, Seyfi DURMAZ
Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(3):471-480
Amaç: Bu çalışmada, maternal obezitesi olan gebelere verilen sağlığı geliştirme davranışları eğitiminin uyku kalitesi ve obeziteye özgü yaşam kalitesi üzerindeki etkileri değerlendirildi. Gereç ve Yöntem: Bu randomize kontrollü çalışma, 1 Ocak - 30 Haziran 2022 tarihleri arasında Aydın İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı aile sağlığı merkezlerinde yürütüldü. Araştırmanın evrenini toplam 620 gebe oluşturdu. Bu gebeler arasından beden kitle indeksi (BKİ) >= 30.00 kg/m² olan ve uygunluk kriterlerini karşılayan 44 gebe rastgele olarak müdahale grubuna (n =22) ve kontrol grubuna (n =22) atandı. İzlem sürecindeki kayıpların ardından çalışma, her grupta 20 olmak üzere toplam 40 katılımcı ile tamamlandı. Veriler Sosyodemografik Bilgi Formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ve Obezlere Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği ile toplandı ve SPSS 24.0 kullanılarak analiz edildi. Başlangıç özellikleri, sürekli ve kategorik değişkenler için uygun testler kullanılarak karşılaştırıldı. PUKİ ve OÖYKÖ puanlarındaki değişimler genelleştirilmiş tahmin denklemleriyle analiz edildi; grup, zaman ve grup x zaman etkileri Wald ki - kare testiyle incelendi. Bulgular: PUKİ puanlarında zaman ve grup x zaman etkileri anlamlıydı. Müdahale grubunda uyku kalitesi zaman içinde iyileşti (p <0.001), kontrol grubunda ise anlamlı değişim gözlenmedi. OÖYKÖ puanlarında grup, zaman ve grup x zaman etkileri anlamlı değildi ve müdahalenin obeziteye özgü yaşam kalitesi üzerinde etkisi olmadığı belirlendi. Sonuç: Eğitim, uyku kalitesini iyileştirmiş, ancak obeziteye özgü yaşam kalitesi üzerinde kısa dönemde anlamlı bir etki oluşturmamıştır.
