Mehmet YORULMAZ, Burhanettin UYSAL, Yunus Emre TANIŞ
Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi - 2025;12(3):456-467
Amaç: Bu çalışma, sağlık turizminde insan kaynaklarının yeterliliğini değerlendirmek amacıyla geliştirilecek ilk doğrulanmış psikometrik ölçeği ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yöntem: Bu metodolojik çalışma, "Sağlık Çalışanları Yeterlilik Ölçeği'nin (MedTour-HHR)" geçerlilik ve güvenilirlik analizlerini kapsamaktadır. Katılımcıları, Konya'daki bir kamu hastanesinde tıbbi turizm alanında çalışan 347 sağlık çalışanı oluşturmuştur. Bu metodolojik çalışmada, DeVellis (2014) tarafından önerilen yedi adımlı çerçeve izlenmiştir. Madde havuzu, bütünleştirici bir bilimsel alan taraması ve uzman görüşmeleri yoluyla oluşturulmuş ve geleneksel içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Kodlar ve temalar, iki kodlayıcı tarafından bağımsız olarak incelenmiştir (Cohen's Kappa > 0,80). Başlangıçta 25 maddeden oluşan ölçek, uzman paneli incelemesi ve pilot uygulama yoluyla geliştirilerek 17 maddelik son ölçek taslağı oluşturulmuştur. Veriler, tıbbi turizm alanında çalışan 347 sağlık çalışanından toplanmıştır. Keşfedici Faktör Analizi (AFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (CFA) ve geçerlilik ve güvenilirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Yakınsak ve ayırıcı geçerlilik, AVE, CR ve Fornell-Larcker ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Yapılan açımlayıcı faktör analizinde, ölçek üç faktörlü bir yapıya sahip olmuş ve toplam varyansın %63.2'sini açıklamıştır. Bu üç faktör sırasıyla; "İletişim ve Ekip Yetkinliği (CTC), Teknik Yetkinlik (TC) ve Analitik Yetkinlik (AC)" olarak adlandırılmıştır. Faktör yükleri 0,436 ile 0,861 arasında değişmektedir. CFA, bu yapıyı kabul edilebilir uyum indeksleriyle doğrulamıştır: chi²/df = 3,05, RMSEA = 0,077, SRMR = 0,045, CFI = 0,924, TLI = 0,911. AVE değerleri tüm yapılar için 0,50'yi, CR değerleri ise 0,70'i aşmıştır. AVE'lerin karekökleri, yapılar arası korelasyonlardan daha yüksek olup ayırıcı geçerliliği doğrulamıştır. Cronbach alfa katsayısı 0,819 ile 0,895 arasında değişmiştir. Sonuç: MedTour-HHR Ölçeği, sağlık turizminde sağlık iş gücü yeterliliğini değerlendirmeye yönelik, kuramsal bir temele dayanan ve ampirik olarak doğrulanmış güvenilir bir araçtır. Üç faktörlü yapısı, sağlık kurumları ve karar vericilere beceri eksikliklerini belirleme, eğitim programlarını güçlendirme ve hizmet sunum kalitesini küresel rekabet ortamında artırma konusunda katkılar sunmaktadır. Bununla birlikte, ölçeğin farklı bağlamlarda da geçerliğini ve sağlamlığını ortaya koymak üzere gelecekte kültürlerarası doğrulama çalışmalarının yapılması önerilmektedir.
