MEHMET ERDEM, BORA BOSTAN, TANER GÜNEŞ, FATİH ÖZKAN, CENGİZ ŞEN, HÜSEYİN ÖZYURT, REŞİT DOĞAN KÖSEOĞLU, HASAN ERDOĞAN
Joint Diseases and Related Surgery - 2010;21(3):166-171
Amaç: Bu çalışmada, akut iskemi/reperfüzyon (İ/R) yaralanması oluşturulan Wistar albino türü sıçanların iskelet kasları üzerinde melatoninin antioksidan koruyucu etkisi araştırıldı. Gereç ve yöntemler: Bu deneysel çalışmaya ağırlıkları 334-422 g arasında olan 28 erkek Wistar albino türü sıçan alındı. Sıçanlar, randomize olarak sırasıyla, kontrol, İ/R ve İ/R + melatonin olmak üzere üç gruba ayrıldı. Ekstremite iskemisi, femoral artere klemp konarak sağlandı. İki saat iskemi süresini takiben 1.5 saat süren reperfüzyon sonrasında, biyokimyasal analiz ve histopatolojik inceleme için kas örnekleri alındı. Bulgular: İskemi/reperfüzyon grubunun kas doku örneklerinde antioksidan enzim (süperoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz, katalaz) aktiviteleri, malondialdehit, nitrik oksit düzeyleri ve protein karbonil içeriği kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001). Kas dokusundaki bu parametre seviyeleri karşılaştırıldığında, İ/R + melatonin grubunda, İ/R grubuna göre belirgin azalmalar tespit edildi (p<0.001). İskemik kasların histopatolojik incelemesinde, kontrol grubu ile kıyaslandığında, İ/R grubunda belirgin bir dejenerasyon ve inflamasyon gözlendi, oysa, İ/R grubu ile karşılaştırıldığında, melatonin verilen iskemik kaslarda dejenerasyon ve inflamasyonda önemli bir azalma gözlendi (p<0.001). Sonuç: Bu iskelet kası akut İ/R yaralanması modelinde; melatoninin, iskelet kası reperfüzyon yaralanmasına karşı koruyucu etkisi vurgulandı. Akut vasküler yaralanmalı ekstremite travmaları, uzamış turnike süreli ekstremite cerrahisi ve akut kompartman sendromu gibi olgularda serbest radikallerin doku hasarını azaltmak için, melatoninin koruyucu etkisinin klinik çalışmalarla araştırılmasını öneriyoruz.
