Zeliha TURAN, Kübra AKCAN, Feray BUCAK
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi - 2026;8(1):222-231
Amaç: Bu çalışmada, kadınların meme kanseri risk düzeylerine göre önleme davranışlarını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi ve önleme davranışlarının risk düzeyine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Kasım 2024 ile Nisan 2025 tarihleri arasında bir devlet hastanesi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 25-69 yaş arası toplam 344 kadın dahil edilmiştir. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Kadınların Meme Kanseri Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörleri Belirleme Ölçeği ve Meme Kanseri Risk Değerlendirme Formu kullanılarak toplanmıştır. Veriler, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Dunn-Bonferroni post-hoc testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların meme kanseri önleme davranışlarını etkileyen faktörleri belirleme ölçeği toplam puan ortalaması 99.67 +/- 17.99, meme kanseri risk düzeyi ortalaması ise 128.11 +/- 79.10 olarak bulunmuştur. Katılımcıların büyük çoğunluğu (%93) meme kanseri açısından düşük risk grubunda yer almıştır. Eğitim düzeyi, yaşanılan yer, kendi kendine meme muayenesi eğitimi alma, mamografi/meme USG sıklığını bilme ve mamografi/meme USG yaptırmanın meme kanseri önleme davranışlarını etkileyen faktörleri belirleme ölçeği toplam puanı üzerinde anlamlı etkisinin olduğu belirlenmiştir (p<0.001; p<0.05). Ancak, meme kanseri risk düzeyine göre önleme davranışlarında anlamlı bir farklılık olmadığı bulunmuştur (p>0.05). Sonuç: Kadınların meme kanseri risk düzeyleri ile önleme davranışlarını etkileyen faktörler arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sosyo-demografik özelliklerin önleme davranışlarını şekillendirmede daha önemli bir rol oynadığı görülmektedir. Bu bulgular, yalnızca risk düzeyine değil, eğitim ve farkındalığa odaklanan önleme stratejilerine duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.
