Berna DİZER, Arzu TUNA, Ulaş URGANCI, Nilüfer ÖZGÜRBÜZ
Sağlık Bilimleri ve Klinik Araştırmaları Dergisi - 2026;5(2):192-204
Amaç : Türkiye'nin Batı'sında, meme kanseri (MK) tanısı olan kadınlarla malignitesi olmayan ve sosyo demografik açıdan benzer kadınlar arasında MK risk faktörlerini karşılaştırmak . Yöntem : Özel bir hastanenin cerrahi polikliniğinde yürütülen tanımlayıcı, retrospektif ve karşılaştırmalı çalışma. Olgular, 1 Ocak -31 Aralık 2020 arasında tanı alan kadınlardan oluştu (n=58); kontroller, malignite öyküsü olmayan ve yaş/sosyodemografik açıdan benzer poliklinik başvurucularından basit rastgele örnekleme ile seçildi (n=58). Veriler hasta dosyaları ve Hastane Bilgi Yönetim Sistemi kayıtlarından elde edilip, 38 maddelik anketle telefon görüşmeleriyle tamamlandı. İstatistikler: betimleyici ölçüler; grup karşılaştırmaları için chi² ve bağımsız örneklem t; ilişkiler için Pearson r (alpha=0,05). Bulgular : Gruplar medeni durum, eğitim, gelir, mesleki kimyasal maruziyet ve çalışma durumu açısından karşılaştırılabilir bulundu (p>0,05). Birinci derece akrabalarda belirli kanserler (meme/over/tuba/prostat/melanom) ve benign meme kitle/kist öyküsü MK grubunda daha sıktı (her ikisi p<0,05). Menopoz durumu, emzirme ve süresi, menarş yaşı, parite, BKİ, östrojen tedavisi, sigara, alkol, spor etkinliği, beslenme biçimi ve uzun süre kirletici kaynaklara yakın yaşama açısından anlamlı fark yoktu (tümü p>0,05). Önceki mamografi sayısı ile tanı arasında zayıf ve anlamsız bir ilişki saptandı. Tartışma ve Sonuç : Aile kanser öyküsü ve benign meme hastalığı MK'li kadınları ayırt ederken, birçok yaşam tarzı ve çevresel etmen ayırt edici değildi. Bu göstergelerin risk temelli tarama ve izlemde hedeflenmesi benzer klinik ortamlarda yararlı olabilir.
