YILMAZ ÖZALP, MERİH GÜRAY DURAK, SEZER UYSAL, ALİ SEVİNÇ, SERDAR SAYDAM, TÜLAY CANDA, BANU ÖNVURAL
Journal of Turkish Clinical Biochemistry - 2012;10(1):9-20
Amaç: Meme kanseri gibi solid tümörlerin gelişim, invazyon ve metastaz yeteneğine sahip olabilmeleri, anjiyogenez varlığına bağlıdır. Bu çalışmanın amacı, benign meme hastalıklı, aksiler metastaz yapmış ve yapmamış meme kanseri hastalarında anjiyogenez düzenleyicilerinden vasküler endotelyal büyüme faktörü-A (VEGF-A) ve endostatinin (ES) ve S100A4 proteininin doku ekspresyonlarının ve serum düzeylerinin saptanması ve klinikohistopatolojik değişkenler ile ilişkilerinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışma grupları benign meme hastalığı olan 32 hasta, aksiller lenf nodu metastazı olmayan 39 meme kanseri hastası ve aksiller metastazı olan 18 meme kanseri hastasında oluşmaktaydı. VEGF-A, ES, S100A4 proteinlerinin doku ekspresyonları immunhistokimyasal yöntemle, serum düzeyleri ELISA ile saptandı. Bulgular: VEGF-A, ES ve S100A4Õün doku ekspresyonlarında hasta grupları arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Serum VEGF-A ve VEGF-A/ES oranı metastazlı grupta benign gruba göre anlamlı yüksek bulundu (p=0.006 ve p=0.010). Ayrıca serum VEGF-A/ES oranı metastazlı grupta, metastazsız malign gruptan anlamlı yüksek idi (p=0.048). Serum VEGF-A ve VEGF-A/ES oranı geç evrede olan hastalarda erken evre hastalara göre anlamlı yüksek saptandı (p=0.033 ve p=0.014). Metastatik lenf nodu sayısı ile serum VEGF-A düzeyleri arasında anlamlı pozitif korelasyon bulundu (r=0.596; p=0.012). Serum VEGF-A düzeyleri lenfovasküler invazyon olanlarda anlamlı yüksek saptandı (p=0.034). Sonuç: Serum ve doku S100A4 düzeylerinin memede kitle saptanan hastalar için metastaz olup olmadığını belirlemede kullanılamayacağını; bu amaçla serum VEGF-A/ES oranının kullanılabileceğini, artmış serum VEGF-A düzeylerinin metastatik sürece geçişin bir göstergesi olabileceğini düşünmekteyiz.
