Yeliz TANRIVERDİ ÇAYCI, Kübra HACIEMİNOĞLU ÜLKER, Demet GÜR VURAL, Kemal BİLGİN, Asuman BİRİNCİ
Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti Dergisi - 2026;56(2):116-123
Amaç: Santral sinir sistemi (SSS) enfeksiyonları yüksek morbidite ve mortaliteye sahip olup erken tanı gerektirir. Bu çalışmada, menenjit/ensefalit ön tanısı ile izlenen hastaların beyin omurilik sıvısı (BOS) örneklerinde BioFire FilmArray Menenjit/Ensefalit (ME) Paneli ile saptanan etkenlerin retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: 1 Ocak 2021-31 Aralık 2022 tarihleri arasında üniversite hastanemiz moleküler mikrobiyoloji laboratuvarına gönderilen BOS örneklerine ait ME paneli sonuçları retrospektif olarak incelenmiştir. ME paneli, klinisyen talebi doğrultusunda menenjit/ensefalit ön tanısı bulunan seçilmiş olgularda uygulanmıştır. ME paneli ile etken saptanan örneklerde ayrıca kültür sonuçları değerlendirilmiştir. Bulgular: Toplam 543 BOS örneği çalışmaya dahil edilmiştir. Örneklerin 62'sinde (%10,5) en az bir etken saptanmış; dört olguda eş zamanlı iki etken tespit edilmesiyle toplam 66 mikrobiyal etken belirlenmiştir. Etken saptanan örneklerin 44'ünde (%70,96) en az bir viral etken saptanmış olup, on dokuz örnekte (%30,6) bakteriyel etken, iki örnekte (%3,22) ise Cryptococcus neoformans/gattii nükleik asiti saptanmıştır. Toplam 66 mikrobiyal etken üzerinden yapılan değerlendirmede, en sık saptanan etkenler HHV-6 (%24,2), Streptococcus pneumoniae (%21,2) ve HSV-1 (%18,2) olmuştur. Bakteriyel etken ve C. neoformans/gattii saptanan 21 olgunun 17'sinde kültür sonucu mevcut olup, ME paneli ile kültür uyumu %88,2 olarak bulunmuştur. Sonuç: ME paneli, SSS enfeksiyonlarında etkenin hızlı saptanmasına olanak sağlayan değerli bir tanı aracıdır. Ancak test sonuçları, sınırlı panel içeriği ve olası yalancı pozitif/negatiflikler göz önünde bulundurularak klinik bulgular ve diğer laboratuvar yöntemleri ile birlikte değerlendirilmelidir.
