Özgür TAŞPINAR
Fırat Tıp Dergisi - 2026;31(2):162-167
Amaç: Fibromiyalji, özellikle sırt, boyun, omuzlar ve kalçalar gibi bölgelerde yaygın kas-eklem ağrısı, sabah yorgunluğu ile karakterize edilen kronik bir kas-iskelet sistemi hastalığıdır. Bu çalışmanın amacı, menopozal sürecin fibromiyalji sendromu üzerindeki klinik etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Fibromiyalji tanısı almış ve polikliniğimizde takip edilen kadın hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılardan demografik bilgileri, Görsel Analog Skala (VAS), Kısa Form-36 (SF-36) ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS)-Anksiyete (HADS-A) ve Depresyon (HADS-D) alt ölçeklerini içeren yapılandırılmış bir anket formunu yüz yüze doldurmaları istenmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 130 fibromiyalji hastası dahil edilmiştir. Bunların 62'si premenopozal, 62'si postmenopozaldir. Premenopozal hastaların VAS skoru 4.66+/-2.38, SF-36 fiziksel skoru 43.38+/-7.33 ve SF-36 mental skoru 41.79+/-9.20 idi. Postmenopozal hastaların VAS skoru 6.92+/-2.17, SF-36 fiziksel skoru 31.73+/-7.53 ve SF-36 mental skoru 35.65+/-9.05 olarak ölçülmüştür. HADS-A ve HADS-D skorları sırasıyla premenopozal grupta 9.85+/-4.12 ve 8.35+/-4.53; postmenopozal grupta ise 10.16+/-4.17 ve 9.72+/-4.19 olup her iki grup için de sınır düzeydedir. Sonuç: Postmenopozal ve premenopozal fibromiyalji hastaları arasında VAS, SF-36 fiziksel ve mental skorları ile HADS-D skorlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). HADS-A skorlarında anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0.05). Bu bulgular, mevcut literatürle genel olarak uyumludur.