Şeyma Kilci ERCİYAS, Yusuf BULGAN, İlknur TANKAL
Anatolian Journal of Health Research - 2026;7(2):74-81
Amaç: Bu çalışma, kadınların menstrüel kap kullanım deneyimlerini, memnuniyet düzeylerini ve menstrüasyonun yaşamlarına etkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yöntem: Bu yarı deneysel karma yöntemli çalışma, Türkiye'de bir üniversitede çalışan veya öğrenim gören 34 kadın ile yürütülmüştür. Katılımcılara eğitim müdahalesinin ardından menstrüel kap sağlanmış ve en az iki menstrüasyon döngüsü boyunca kullanmaları istenmiştir. Veriler Menstrüel Kap Kullanım Memnuniyet Formu, Menstrüasyon Etki Ölçeği (MEÖ) ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Nicel veriler tanımlayıcı istatistikler ve Wilcoxon işaretli sıralar testi ile; nitel veriler Braun ve Clarke'ın altı aşamalı tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 32.76+/-6.77 yıl olup %85.3'ü evli, %58.8'i lisans mezunudur. Ön test MEÖ toplam puan ortalaması (38.32+/-9.19), müdahale sonrasında 33.88+/-9.46'ya istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşmüştür (p=0.003). Tüm katılımcılar kup kullanımının kötü kokuyu ortadan kaldırdığını, temizliğinin kolay olduğunu, çevresel atığı azalttığını ve ekonomik fayda sağladığını bildirmiştir. Genel memnuniyet oranı %85.3'tür; ancak katılımcıların %55.9'u takma, %58.8'i çıkarma güçlüğü yaşadığını bildirmiştir. Nitel analizde dört tema belirlenmiştir: başlangıç endişeleri, tutum değişikliği, kullanım deneyimleri ve çevre farkındalığı. Sonuçlar: Menstrüel kap kullanımı kadınlar tarafından hijyenik, ekonomik ve çevre dostu bir alternatif olarak değerlendirilmiştir. Başlangıç endişelerine karşın yüksek memnuniyet oranlarına ulaşılmıştır. Takma ve çıkarma güçlükleri eğitim ve pratik uygulamalarla aşılabilmektedir. Hemşire ve ebeler menstrüel kap eğitimini üreme sağlığı danışmanlığına entegre etmelidir.
