Enes KASAPOĞLU, Mehmet UYAR
Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi - 2026;83(1):15-28
Amaç: Okullarda iç ortamdan ve dış ortamdan kaynaklanan çeşitli kirleticiler iç ortam hava kalitesini olumsuz etkileyebilmekte ve öğrenciler bu durumdan olumsuz etkilenebilmektedir. Bu çalışmada, Meram bölgesinde okullarda sabah ve akşam hava kalite parametrelerini ve bu parametrelerin nasıl değişim gösterdiğini belirlemek ve hava kalitesiyle ilişkili faktörleri belirlemek amaçlandı. Yöntem: Konya ili Meram ilçesinde 2 Mayıs 2023-16 Haziran 2023 tarihleri arasında yürütülen kesitsel tipte olan bu araştırmada basit rastgele yöntemle belirlenen 34 okulun derslik, kantin ve yemekhanelerinde ölçümler yapıldı. Ölçümler ders başlangıcından önce ve ders bitiminde olmak üzere günde iki kez yapıldı. Okullarda iç ortam hava kalitesi için sıcaklık, bağıl nem, hava akım hızı, NO, H2S, SO2, CO, CO2 gazları ve partikül madde (>0,3 mum, >0,5 mum, >1mum, >2,5 mum, >5mum, >10 mum) ölçüldü. Bulgular: Ölçüm yapılan okulların %76,5'i devlet okulu, %44,1'i ilkokuldu. Okulların %94,1'inde pencereler yoluyla havalandırma sağlanmaktaydı. Sabah dersliklerde ölçülen sıcaklık değerlerinin %94,10'u, bağıl nem ve CO2 değerlerinin ise tamamı uygun aralıktaydı. Akşam ise ölçülen sıcaklık değerlerinin %47,10'u, bağıl nemin %76,50'si ve CO2'nin ise %47,10'u uygun bulundu. Dersliklerde akşam ölçülen sıcaklık, CO2, PM>2,5 mum, PM>5 mum ve PM>10 mum değerleri sabah ölçülen değerlerden yüksekti. Kantinlerde akşam ölçülen sıcaklık, CO2, PM>2,5 mum ve PM>5 mum değerleri sabah ölçülen değerlerden yüksek bulundu. Kantinlerde akşam bağıl nem değeri sabah ölçülen değerden düşüktü. Yemekhanelerde akşam sıcaklığı sabah sıcaklığından yüksek, akşam bağıl nem değeri sabah bağıl nem değerinden düşük görüldü. Sınıf mevcudu 30'un üzerinde olan sınıflarda 1000 ppm CO2 sınırı daha fazla aşılmaktaydı. Sonuç: Dersliklerde uygun değerlerin dışına çıkan parametreler gözlemlendi. Okullarda gün sonunda hava kalitesi düşüş göstermektedir. Okullarda hava kalitesinin izlenmesi ve iyileştirilmesi için düzenlemeler yapılması gerekmektedir.
