Özer ARIK, Müjdat YEŞİLDAL, Yunus Emre ÖZTÜRK
Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi - 2025;12(3):428-436
Amaç: Bu çalışmada, Türkiye'deki bir üniversite hastanesinin çocuk yataklı birimlerinde merkezi bir aseptik intravenöz (IV) ilaç hazırlama ünitesi kurulmasının ilaç atıklarının azaltılması ve maliyet tasarrufu üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Yöntem: Üç aylık bir dönemde sipariş edilen 23.340 ilaç ünitesi ve hazırlanan 17.894 doz üzerinde retrospektif bir analiz yapılmıştır. Veriler, maliyet değerlendirmelerinin yanı sıra uygulanan, iade edilen ve israf edilen ilaç miktarlarını da içermektedir. Sayıları, yüzdeleri ve toplam maliyetleri hesaplamak için tanımlayıcı istatistiksel analizler yapılmıştır. Bulgular: İstemi yapılan toplam ilaç ünitesinin 10.464 ünitesi eczane stoklarına geri gönderilmiştir. İstemi yapılan ilaçların toplam maliyeti 34.574,74 $, iade edilen ilaçların değeri ise 14.950,07 $ olmuştur. İlaç hazırlama hizmeti maliyeti (6.083,96 $) hesaba katıldıktan sonra, hastane 8.866,11 $ net maliyet tasarrufu elde ederek %25,64'lük bir azalma sağlamıştır. Birim sayısına göre ilaç atığı %44,83 oranında azalmıştır. Azalma oranı, eczane stoklarına geri gönderilen kullanılmamış ünite sayısının (10.464) verilen toplam ilaç ünitesi sayısına (23.340) bölünmesiyle hesaplanmıştır. Sonuç: Merkezi aseptik IV ilaç hazırlama, ilaç atıklarını önemli ölçüde azaltmakta ve hastane ortamlarında önemli maliyet tasarruflarına katkıda bulunmaktadır. Bulgular, kaynak kullanımını en uygun düzeye getirmek ve sağlık harcamalarını azaltmak için özellikle çocuk birimlerinde merkezi hazırlama ünitelerinin daha geniş çapta benimsenmesini desteklemektedir.
