MESLEK HASTALIKLARI (TANI, TEDAVİ VE KORUNMA İLKELERİ)

NAZMİ BİLİR

Acta Medica - 2011;42(4):147-152

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD Ankara

 

Meslek hastalıkları çalışma koşullarından kaynaklanan ve işin yürütümü sırasında karşılaşılan etkenlere bağlı olarak meydana gelen hastalıklardır. En çok deri ve solunum sistemi belirtileriyle seyreden meslek hastalıklarında tanı bakımından meslek öyküsünün daha dikkatle ve biraz daha ayrıntılı olarak alınması gereklidir. Meslek öyküsü dışında tanı yöntemleri bakımından önemli bir özellik yoktur, fizik muayene ve gerekli laboratuvar incelemeleriyle tanıya varılır. Tanıdaki laboratuvar yöntemleri olarak en çok biyokimyasal testler ve radyolojik incelemelerden yararlanılır. Meslek hastalıklarının tedavisi bakımından öncelikle yapılması gereken, daha fazla etkileniminin önüne geçmek bakımından hastanın iş yeri ortamından uzaklaştırılması gerekir. Bunun dışında hastalık için spesifik bir tedavi yöntemi varsa kullanılabilir. Meslek hastalıklarının en önemli özelliklerinden birisi bu hastalıkların korunulabilir hastalıklar olmasıdır. Meslek hastalıklarında hastalığa neden olan faktör iş yerindedir ve net olarak bilinir. Bu etkenin iş yeri ortamında elimine edilmesi, buna olanak yoksa da uygun teknik önlemlerle etkili Şekilde kontrol altına alınması gerekir. Bu amaçla çeşitli mühendislik yöntemleri uygulanır. Korunmada uygun işe yerleştirme ve aralıklı kontrol muayenesi şeklinde tıbbi yaklaşımların da rolü vardır. Türkiye’de meslek hastalığı sayıları çok düşük düzeydedir. Bu azlığın başlıca nedenlerinden birisi, günlük uygulamalarda hastanın çalışma hayatıyla ilgili yeterli bilgi alınmamasıdır. Bunun sonucu olarak hastanın yakınmalarının çalışma ortamıyla ilişkisi konusunda fikir edinilemez ve sonuç olarak hastalığa “meslek hastalığı” tanısı konulamaz. Bunun dışında ülkemizde meslek hastalığı tanı sürecinde de bazı güçlükler vardır. Ancak son yıllarda tanı sürecindeki bu güçlüklerin giderilmesi yönünde gelişmeler sağlanmıştır. Doktorların “bütün hastalardan” meslekleriyle ilgili yeterli bilgi alması da sağlanabildiği takdirde ülkemizde meslek hastalıkları konusunda daha doğru bilgiye ulaşma olanağı olacaktır.