Ismail BENICE, Berrak GÜVEN, Murat CAN, A. Görkem MUNGAN, Taner BAYRAKTAROĞLU
Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi - 2026;10(1):21-29
Amaç: Obezitenin ve metabolik sendromun prevalansı, dünya genelinde hızla yükselmektedir. Bu çalışmada obezite ve metabolik sendromu olan kişilerde prostat kanseri taramasında bir belirteç olarak kullanılan prostat spesifik antijen (PSA) ve türevlerinin nasıl değiştiğini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Araştırmaya Mayıs 2023 - Nisan 2024 tarihleri arasında Zonguldak Bülent Ecevit Hastanesi Endokrinoloji polikliniğinde obezite tanısı alan ve çalışma kriterlerini karşılayan 100 hasta ve 50 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hastalar metabolik sendromlu obezite ve metabolik sendromsuz obezite olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Metabolik olarak sağlıklı olup olmadıklarını değerlendirmek amacıyla NCEP-ATP III metabolik sendrom tanı kriterleri kullanıldı. Bu kriterlere göre, beş kriterden herhangi üçünü karşılayan hastalar metabolik sendromlu obezite olarak kabul edilirken; bu kriterleri karşılamayan bireyler metabolik sendromsuz obezite kategorisinde değerlendirildi. Çalışma gruplarında PSA, freePSA ve proPSA düzeyleri bakılırken, %freePSA ve %proPSA düzeyleri hesaplandı. Bulgular: Obeziteli yaşayan hastaların total PSA, serbest PSA ve % free PSA düzeyleri kontrol grubundan farklı değildi (p>0.05). ProPSA düzeyleri obeziteli hastalarda, özellikle metabolik sendromsuz obezite hastalarında anlamlı derecede düşüktü (p=0.012), ancak %proPSA düzeylerinde herhangi bir fark gözlemlenmedi (p>0.05). ProPSA ile boy, vücut ağırlığı, VKİ, açlık kan şekeri, trigliserid ve HDL düzeyleri arasında bir korelasyon gözlenmedi. Sonuç: Daha düşük ProPSA konsantrasyonlarına rağmen %ProPSA'da değişiklik olmaması, ProPSA'daki azalmanın obeziteli hastalarda gözlenen toplam PSA'daki azalmaya orantılı bir yanıt olabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca metabolik parametreler obezite ile ProPSA düzeyleri arasındaki ilişkiye katkıda bulunmamıştır. Bu özel popülasyonda ProPSA'nın tanısal faydasını ve klinik etkilerini değerlendirmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Sözcükler: Obezite, Metabolik sendrom, Prostat spesifik antijen ve türevleri
