GÖKHAN KOCAÇİFTÇİ, ÜMİT AYDOĞAN, HALİL AKBULUT, HÜLYA PARILDAR, AYDOĞAN AYDOĞDU, HALİL YAMAN, DENİZ ENGİN GÖK, KENAN SAĞLAM
Nobel Medicus - 2013;9(3):58-63
Amaç: Tip 2 Diabetes Mellitus (T2DM) ve bozulmuş açlık glukozu olan (BAG) hastalarda kullanılan metforminin B12 vitamin eksikliğine neden olabildiği bilinmektedir. Çalışmamızda yeni tanı konmuş T2DM ve BAG hastalarında, metformin ve metformin+kalsiyum tedavilerinin serum B12 vitamin düzeyleri üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Tip 2 DM ve BAG tanısı yeni konmuş çalışma hastaları iki gruba ayrıldı. Hastalar randomize edilerek üç ay süreyle bir gruba günde 2x1000 mg metformin (1. grup), diğer gruba günde 2x1000 mg metformin+günde 1x1000 mg kalsiyum tedavisi (2. grup) uygulandı. Her iki grupta tedavi öncesi ve sonrasında açlık serum glukoz, B12 vitamini, homosistein, lipid profili ve HbA1c düzeyleri karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan ve yaşları 35-65 arasında değişen 48 hastanın 22’si kadın (%45,8), 26’sı erkekti (%54,2). 1. grupta 12 erkek (%46,2) ve 14 kadın (%53,8), 2. grupta ise 14 erkek (63,6) ve 8 kadın (%36,4) mevcuttu. Ortalama yaş, 1. ve 2. grupta sırasıyla, 54,77±7,59 (36-65) ve 53,45±9,15 (35-65) yıl idi. 1. grupta, tedavi öncesi ve sonrası parametreler karşılaştırıldığında, B12 vitamini, lipid profili, HbA1c ve açlık glukoz değerlerinde tedavi öncesine oranla tedavi sonrasında anlamlı düşüşler saptandı. 2. grupta ise serum homosistein, B12 vitamini, HDL-chol, trigliserid ve açlık glukoz düzeylerinde, tedavi öncesine oranla tedavi sonrasında anlamlı düşüşler bulundu. Her iki grubun tedavi öncesi ve sonrası B12 vitamin düzeylerindeki azalma karşılaştırıldığında, fark istatistiksel anlamlı olmamakla birlikte, 2. gruptaki azalmanın, 1. gruba göre ortalama 26,60 pg/ml daha düşük olduğu saptandı. Sonuç: Çalışmamızda, T2DM veya BAG’li hastalarda metformin tedavisine kalsiyum eklenmesi ile serum B12 vitamin düzeylerinin yalnızca metformin alan gruba göre daha az oranda düştüğü saptanmıştır. Metformin tedavisi alan hastalara kalsiyum eklenmesi ile B12 vitamin eksikliği ve bununla ilişkili komplikasyonların engellenebileceği önerilebilir. Özellikle bu konuda daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
