Ibrahim Serkan Avsar, Derya Doganay, Esra Mertoglu
Journal of Immunology and Clinical Microbiology - 2025;10(4):85-93
Amaç: Çoklu ilaca dirençli (MDR) Klebsiella pneumoniae enfeksiyonlarındaki artış ciddi bir küresel halk sağlığı tehdidi oluşturmakta ve ilaç yeniden konumlandırma gibi alternatif tedavi stratejilerinin araştırılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma, antidiyabetik bir ilaç olan metforminin K. pneumoniae 'ye karşı intrinsik antibakteriyel aktivitesini ve konvansiyonel antibiyotiklerle kombinasyon halindeki adjuvan potansiyelini araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Metforminin antimikrobiyal etkileri, referans suş K. pneumoniae ATCC 700603 ve bir yoğun bakım ünitesinden elde edilen MDR klinik izolatına karşı değerlendirilmiştir. Minimum İnhibisyon Konsantrasyonu (MİK) değerleri mikrodilüsyon yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Metformin ile üç farklı antibiyotik (Levofloksasin, Amikasin ve Seftazidim) arasındaki etkileşim çalışmaları checkerboard (dama tahtası) yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Sonuçlar, Fraksiyonel İnhibitör Konsantrasyon İndeksi (FİKİ) temel alınarak yorumlanmıştır . Bulgular: Metformin monoterapisi, hem referans suş hem de klinik izolat karşısında zayıf intrinsik antibakteriyel aktivite (MİK >= 500 µg/mL) sergilemiştir. Kombinasyon deneylerinde metformin, Levofloksasin ile antagonist bir etki gösterirken, Amikasin ve Seftazidim ile olan etkileşimleri bağımsız (indifferent) etki olarak sınıflandırılmıştır. Levofloksasin ile gözlenen antagonizm, metforminin, florokinolonların bakterisidal etkisi için gerekli olan oksidatif stresi muhtemelen hafifleten antioksidan özelliklerine atfedilmektedir. Ayrıca, Amikasin ile sinerji görülmemesi, metformin kaynaklı Proton Hareket Gücü (PMF) bozulmasının, aminoglikozidlerin hücre içi alımını engelleyebileceğini düşündürmektedir . Sonuç: Bulgular, metforminin K. pneumoniae 'ye karşı tek başına bir antibakteriyel ajan olarak etkisiz olduğunu göstermektedir. Dahası, ilacın adjuvan potansiyeli büyük ölçüde antibiyotik sınıfına ve suşa özgü direnç mekanizmalarına bağlıdır. Literatürdeki bazı sinerji raporlarının aksine, bu çalışma özellikle florokinolonlarla gelişebilecek antagonizm riskini vurgulamaktadır. Metforminin bir antimikrobiyal adjuvan olarak spesifik terapötik pencerelerini tanımlamak için daha ileri standartlaştırılmış mekanistik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır . Anahtar Kelimeler: METFORMIN, K. PNEUMONIAE, ÇOKLU İLAÇ DİRENCİ (MDR), SİNERJİ, ANTAGONİZM
