Ülkü ÖZMEN, Görker SEL, Ayça Görkem MUNGAN, Anıl Turhan ÇAKIR, Adile Yeşim AKDEMIR, Mehmet HARMA, Müge HARMA, Aykut BARUT
Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi - 2025;9(3):318-325
Amaç: Homosistein düzeylerindeki artış kardiyovasküler hastalıklar için önemli bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Polikistik over sendromu (PKOS) hastalarında yüksek düzeyler gösterilmiş ve PKOS'ta insülin direnci ile ilişkili olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, daha önce tedavi görmemiş zayıf PKOS hastalarında bazal homosistein düzeylerini ve insülin duyarlılığını belirlemek ve metforminin uzun süreli bir tedavi yöntemi olarak etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Yirmi beş zayıf (VKİ <25 kg/m²) PKOS hastası çalışmaya dahil edildi. Metformin 500 mg oral yoldan günde iki kez 6 ay boyunca uygulandı. Çalışmanın başlangıcında ve 6. ayda, 12 saatlik açlık sonrası homosistein, insülin, glikoz, FSH, LH, östradiol, progesteron, prolaktin ve serbest testosteron düzeyleri ölçüldü ve 75 g OGTT yapıldı. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile değerlendirildi. Parametrik veriler eşleştirilmiş Student t-testi, nonparametrik veriler Wilcoxon işaretli sıralar testi ile analiz edildi. Kategorik değişkenler McNemar testi ile karşılaştırıldı; korelasyon analizlerinde Spearman testi kullanıldı (p<0,05 anlamlı kabul edildi). Bulgular: Tedavi öncesi ve sonrası homosistein düzeyleri normal seviyelerdeydi (medyan (min-maks)) (öncesi: 6,1 µmol/L (1,2-25,3), sonrası: 6,2 µmol/L (2,0-20,0), p=0,59). Metformin tedavisi açlık kan şekeri (öncesi: 93,7 +/- 9,6 mg/dL; sonrası: 84,8 +/- 8,8 mg/dL, p=0,003), açlık insülin (öncesi: 18,1 +/- 9,5 µU/mL; sonrası: 12,3 +/- 5,2 µU/mL, p=0,02) ve logHOMA (öncesi: 0,59 +/- 0,16, sonrası: 0,37 +/- 0,17, p<0,001) değerlerini anlamlı şekilde azalttı. Sonuç: Daha önce tedavi görmemiş zayıf PKOS hastalarında homosistein düzeyleri normal sınırlardaydı. Hastaların önemli bir kısmında insülin direnci mevcuttu ve metformin tedavisi sonrasında bu direnç belirgin olarak azaldı. Ancak metformin tedavisinin homosistein düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olmadı.
