Zehra MANAV YIGIT, Lamiya MARDAN HACIZADE, Mustafa ALTAN, Metin CALISKAN, Gokay BOZKURT, Nazli CAN
Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(1):68-74
Amaç: Erken embriyonik gelişim, pluripotensi ve farklılaşmayı düzenleyen transkripsiyonel ve epigenetik mekanizmalar tarafından koordine edilir. Bu çalışma, sıçan modelinde implantasyon öncesi dönemde önemli transkripsiyon faktörlerinin (Oct-3/-4, Sox-2, Nanog, SSEA-1 ve c-Myc) ve DNA metilasyon enzimlerinin (Dnmt1 ve Dnmt3) aşama spesifik ekspresyonunu araştırmayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Embriyolar 2-8 hücre, 8-16 hücre ve blastosist aşamalarında toplandı. Gen ekspresyon düzeyleri gerçek zamanlı PCR kullanılarak değerlendirilirken, protein lokalizasyonu immünofloresan boyama ile değerlendirildi. Bulgular: Oct-3/-4 ve Sox-2, 2-8 hücre aşamasında en yüksek ekspresyon seviyelerine ulaştı, bu da bu faktörlerin erken aşamada pluripotansiyetin korunmasında önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Nanog, c-Myc ve Dnmt3'in, blastosist aşamasında önemli ölçüde ifade düzeyi arttı, bu da bu faktörlerin soy belirlemede rol oynadığını göstermektedir. Dnmt-1, tüm aşamalarda tutarlı bir şekilde eksprese edildi, bu da epigenetik hafızadaki rolünü desteklemektedir. SSEA-1 gen ekspresyonu ile protein tespiti arasındaki tutarsızlıklar, transkripsiyon sonrası regülasyonu düşündürmektedir. Sonuç: Bu bulgular, embriyogenezin erken aşamalarında transkripsiyonel ve epigenetik düzenleyicilerin dinamik ve koordineli işlevlerini vurgulamaktadır. mRNA ve protein analizinin birlikte yapılması, üreme tıbbı ve gelişim biyolojisi ile ilgili kapsamlı bir moleküler profil sunmaktadır.
