İsmail YILMAZ, Rahime Nida BAYIK
Kocatepe Tıp Dergisi - 2026;27(3):331-338
AMAÇ: Bu retrospektif çalışmanın amacı, metotreksat (MTX) ile tedavi edilen ektopik gebeliklerde rüptürü öngören klinik ve biyokimyasal risk faktörlerini belirlemek ve medikal veya cerrahi tedavi kararlarını yönlendirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya MTX tedavisi almış toplam 284 ektopik gebelik vakası dahil edildi. Bu hastalardan 50'si rüptür nedeniyle cerrahi müdahaleye ihtiyaç duymuştur, 234'ü ise yalnızca medikal tedavi ile başarıyla izlenmiştir. Veriler IBM SPSS Statistics 22 programı ile analiz edilmiştir. İncelenen değişken-ler; demografik özellikler (yaş, parite), obstetrik ve cerrahi öykü (abortus, önceki ektopik gebelik, karın ameliyatları), son adet tarihine göre gebelik haftası, kan grubu, rahim içi araç (RİA) varlığı, semptomlar, fetal kalp atımı (FKA), ektopik odak boyutu, Douglas boşluğunda sıvı varlığı, endometriyal kalınlık, beta-hCG düzeyleri ve patoloji sonuçlarıdır. BULGULAR: Cerrahi müdahale gerektiren hastalarda, medikal tedavi ile başarı sağlananlara kıyasla ektopik odak boyutları (p < 0,01), endometriyal kalınlık (p < 0,01), başlangıç (1. gün) ve takip beta-hCG (4-7. günler) düzeyleri (p < 0.001), fetal kalp atımı (FKA) görülme oranı (p < 0,01) ve önceki over/tubal cerrahi öyküsü (p < 0,05) anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Ayrıca bu grupta karın ağrısı şikâyeti daha sık görülürken (p < 0,01), vajinal kanama şikâyeti anlamlı düzeyde daha düşük olarak saptandı (p < 0,05). SONUÇ: Ektopik kitle boyutu, endometriyal kalınlık, yüksek beta-hCG seviyeleri, FKA varlığı ve önceki over/tüp cerrahisi, MTX ile tedavi edilen ektopik gebeliklerde rüptür riskini öngörmede önemli göstergelerdir. Bu risk faktörleri, medikal tedavi planlanmadan önce dikkatle değerlendirilmelidir.
