Funda ÖZPULAT, Birsel MOLU, Melike TAŞDELEN BAŞ
Sağlık Akademisi Kastamonu - 2026;11(2):78-90
Giriş: Mevsimlik tarım işçileri, olumsuz yaşam ve çalışma koşullarının etkisiyle çeşitli sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalmaktadır. Özellikle göç hareketleri, kadınların sağlık durumunu ve sağlık hizmetlerine erişimini olumsuz etkileyebilmektedir. Bu nedenle mevsimlik tarım işçisi kadınların sağlık algılarının değerlendirilmesi, gereksinimlerinin belirlenmesi ve uygun sağlık hizmetlerinin planlanması açısından önem taşımaktadır. Amaç: Bu çalışma, mevsimlik tarım işçisi kadınların sağlık algılarının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki çalışma, Mayıs -Temmuz 2022 tarihleri arasında Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nde bulunan bir ilçede yürütülmüştür. Bölgede bulunan 150 mevsimlik tarım işçisi kadının %80'ine ulaşılmış ve araştırma 120 kadın ile tamamlanmıştır. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan veri toplama formu ve Sağlık Algısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde ve medyan değerlerinin yanı sıra Kruskal -Wallis testi, Mann -Whitney U testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaşları 18 ile 68 arasında değişmektedir. Kadınların %82,5'i mevsimlik işte çalışırken hastalandığında doktora başvurduğunu, %15'i ise dinlenerek iyileşmeyi beklediğini belirtmiştir. Katılımcıların %95'i hastalandıklarında devlet hastanesine başvurduklarını ifade etmiştir. Kadınların sağlık algısı orta düzeyde bulunmuştur. Sağlık Algısı Ölçeği toplam puanı ve kontrol merkezi, kesinlik ve öz farkındalık alt boyutlarında lise mezunu kadınların daha düşük puanlara sahip olduğu ve istatistiksel farkın bu gruptan kaynaklandığı belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç ve öneriler: Mevsimlik tarım işçisi kadınların sağlık algılarının, sağlığa verdikleri önemin ve farkındalık düzeylerinin geliştirilmesine gereksinim vardır. Bu doğrultuda düzenli sağlık eğitimleri, bilinçlendirme çalışmaları ve mobil sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.
