BERAT EBİK, MUHSİN KAYA, VEDAT GÖRAL
Endoskopi Dergisi - 2024;29(1):5-9
Giriş: Mikroskobik kolit, daha çok yaşlı kadınları etkileyen ve kronik ishal ile seyreden bir hastalıktır. İnflamatuvar bir hastalık olmasına rağmen kolonoskope mukozal görünüm normaldir. Çölyak hastalığı duyarlı kişilerde glüten alımıyla tetiklenen ve genetik geçişli bir enteropatir. Literatürde mikroskobik kolit hastalarında, çölyak hastalığı sıklığı ile ilgili farklı sonuçlar bulunmaktadır. Çalışmamızın amacı mikroskobik kolitli hastalarda çölyak hastalığı görülme oranını araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Eylül-2011 ile Temmuz-2019 tarihleri arasında kronik ishal nedeniyle kolonoskopi yapılan 382 hastadan; mikroskobik kolit tanısı konulan 34 hastada çölyak hastalığının varlığı araştırıldı. Bu hastalarda serolojik testlerin yanı sıra endoskopik biyopsi de yapılarak bulbus ve duodenumdaki değişikler ile çölyak hastalığının varlığı histopatolojik olarak araştırıldı. Bulgular: Kronik diyaresi olan 382 hastanın 34’ünde (%8.9) mikroskobik kolit tespit edildi. Mikroskobik kolitli 34 hastanın 30’u lenfositik kolit, 4’ü ise kollajenöz kolitti. Hastaların 28’i kadın (%82.4), 6’sı erkekti (%17.6). Yaş ortalamaları 60.5’ti. Hastaların %41.2’si (n = 14) herhangi bir ilaç kullanmazken, hastalar arasında en sık kullanılan ilaç (n = 13; %38.2) proton pompa inhibitörü i. Mikroskobik kolitli hastaların bakılan çölyak paneli testlerinde; anti-gliadin immünglobulin A pozitiflik oranı %8.8 (n = 3) i. Endomisyal antikor immünglobulin A ve anti-translutaminaz-2 immünglobulin A pozitifliği hiçbir hastada saptanmadı. Ortalama; anti-gliadin immünglobulin A titresi 7.8 U/ml, endomisyal antikor immünglobulin A 6.0 U/ml ve anti-translutaminaz-2immünglobulin A titresi ise 5.7 U/ml i. Hastaların endoskopik biyopsileri histopatolojik olarak değerlendirildiğinde hiçbirinde çölyak hastalığına özgü değişikliklere rastlanılmadı. Fakat hastaların %23.5’inde (n = 8) duodenumdan alınan mukozal biyopsilerinde ise intraepitelyal lenfositoz saptandı. Sonuç: Çalışmamız sonuçlarına dayanarak mikroskobik kolit hastalarında çölyak hastalığı açısından artmış bir risk olmadığını ifade edebiliriz. Mikroskobik kolit hastalarında çölyak hastalığı açısından rutin laboratuvar ve endoskopik inceleme yapmak için güçlü bir öneri sunabilecek sonuçlara ulaşamadığımızı belirtmek isteriz.
