Yusuf Bozkurt ŞAHİN, Özden SEÇKİN, Serkan ÜNLÜ
Gazi Medical Journal - 2026;37(3):384-391
Amaç: Bu çalışmada, obstrüktif olmayan koroner arterlerle seyreden miyokard infarktüsü (MINOCA) hastalarında uzun dönem kardiyovasküler riskin öngörülmesi için klinik pratikte kolaylıkla kullanılabilecek PRO-MINOCA skorunun geliştirilmesi ve doğrulanması amaçlandı. Yöntemler: Ocak 2013-Aralık 2018 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi'nde MINOCA tanısı alan hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. MINOCA tanısı, miyokard infarktüsüne ait klinik ve biyokimyasal kriterlerin varlığına ek olarak koroner anjiyografide epikardiyal koroner arterlerde <%50 darlık saptanması ile konuldu. Hastaların başvuru sırasındaki klinik özellikleri, laboratuvar bulguları ve ekokardiyografik verileri hastane kayıtlarından elde edildi. Birincil sonlanım noktası kardiyovasküler ölüm, ölümcül olmayan miyokard infarktüsü, inme ve kalp yetersizliği nedeniyle hastaneye yatıştan oluşan majör advers kardiyovasküler olay (MACE) olarak belirlendi. Klinik sonlanımlar Haziran 2025'e kadar takip edildi. PRO-MINOCA skorunu oluşturmak için öngördürücü değişkenler lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi ve çok değişkenli analizde bağımsız belirleyici olarak saptanan parametreler puanlama sistemine dahil edildi. Skorun ayırt edici gücü alıcı işletim karakteristiği eğrisi analiziyle, uzun dönem prognostik değeri ise Kaplan-Meier sağkalım analizi ve Cox regresyon modeliyle değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya toplam 658 hasta dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı 59,2 +/- 11,6 yıl olup %52,4'ü kadındı. Uzun dönem takipte 158 hastada (%24) MACE gelişti. Çok değişkenli analizde >=65 yaş, hipertansiyon, diabetes mellitus, sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonunun <%50 olması, tahmini glomerüler filtrasyon hızının <60 mL/dk/1,73 m² olması, yüksek C-reaktif protein, troponin ve N-terminal pro-beyin natriüretik peptid (NT-proBNP) düzeyleri, yeni gelişen atriyal fibrilasyon ve geçirilmiş periferik arter hastalığı, miyokard infarktüsü veya inme öyküsü uzun dönem MACE için bağımsız belirleyiciler olarak saptandı. Bu değişkenler temel alınarak oluşturulan PRO-MINOCA skoru 0 ile 12 puan arasında değişmekteydi. Azalmış ejeksiyon fraksiyonu ve yüksek NT-proBNP düzeyi ikişer puan, diğer değişkenler ise birer puan olarak skorlandı. PRO-MINOCA skoru MACE öngörüsünde iyi düzeyde ayırt edici performans gösterdi [eğri altında kalan alan: 0,781; %95 güven aralığı (GA): 0,745-0,816; p < 0,001]. >=7 puan değeri %74 duyarlılık ve %70 özgüllük sağladı. PRO-MINOCA skoru >=7 olan hastalarda olaysız sağkalım anlamlı olarak daha düşüktü (log-rank chi²: 61,2; p < 0,001) ve MACE riski belirgin olarak artmıştı [hazard oranı: 2,67; %95 GA: 2,06-3,44]. Sonuç: PRO-MINOCA skoru, MINOCA hastalarında başvuru anında elde edilebilen klinik, laboratuvar ve ekokardiyografik verilerle uzun dönem kardiyovasküler riski öngörebilen pratik bir prognostik araçtır. İleri kardiyak görüntüleme yöntemlerine erişimin sınırlı olduğu klinik ortamlarda erken risk sınıflaması ve hasta yönetiminin planlanmasına katkı sağlayabilir. Skorun klinik kullanımını desteklemek için prospektif ve dış doğrulama çalışmalarına ihtiyaç vardır.
