BERKANT SEZER
Adli Tıp Dergisi - 2025;39(2):242-255
Adli diş hekimliği, diş hekimliği bilimini hukuk sistemiyle birleştiren uzmanlaşmış bir alandır ve insan kimliğinin tespiti, yaş tayini, ısırık izi analizi ile istismar ve ihmal vakalarındaki ağız bulgularının değerlendirilmesinde hayati bir rol oynar. Dişler, dayanıklılıkları ve bozulmaya karşı dirençli yapıları sayesinde, özellikle diğer biyolojik materyallerin bulunamadığı durumlarda, adli soruşturmalarda kritik delil olarak sıkça kullanılır. Bu derleme, adli diş hekimliğinin uygulamaları, yöntemleri, yasal yükümlülükleri ve etik sorumluluklarını kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Dental kayıt karşılaştırması, radyografik değerlendirme ve diş dokularından DNA elde edilmesi gibi temel tekniklerin yanı sıra, hem yaşayan hem de ölmüş bireylerdeki ağız yaralanmalarının yorumlanması konularına da değinilmektedir. İncelemenin önemli bir bölümü, bu alanın yasal ve etik boyutlarına ayrılmıştır. Adli diş hekimleri çoğu zaman bilirkişi olarak görev yapmakta ve birçok ülkede çocuk istismarı ya da ihmali şüphesi içeren durumları bildirmekle yasal olarak yükümlüdür. Bu sorumluluk, özellikle hassas ve korunmasız gruplarda görülen travma veya kötü muameleye işaret eden klinik bulguların tanımlanmasını da kapsamaktadır. Ayrıca, derlemede ısırık izi analizi gibi bazı uygulamaların bilimsel güvenilirliğine ilişkin endişelere ve nesnel standartlar, şeffaf yöntemler ve temkinli yorumlara duyulan gereksinime dikkat çekilmektedir. Adli diş hekimliği adli bilimler açısından kritik öneme sahip olmasına rağmen, Türkiye dahil birçok ülkede hâlâ yeterince gelişmemiş bir alandır ve bağımsız bir uzmanlık dalı olarak resmi olarak tanınmamaktadır. Yapılandırılmış eğitim programlarının, akreditasyon yollarının ve kurumsal entegrasyonun eksikliği, bu alanda tutarlı ve güvenilir uygulamaların önünde önemli bir engel oluşturmaktadır. Gelecekte, bu disiplinin bilimsel geçerlilik, eğitim reformu ve yapay zeka ile dijital görüntüleme gibi yeni teknolojilerin entegrasyonunu öncelik haline getirmesi gerekmektedir. Disiplinler arası iş birliği ve etik temelli yaklaşımlar sayesinde, adli diş hekimliği modern adli bilimlere olan katkısını genişletme potansiyeline sahiptir.
