Salih CEYLAN, Erhan KÜRKÇÜOĞLU, Turan KANDEMİR
Osmangazi Tıp Dergisi - 2026;48(Sup1):64-70
Hemostaz, doku hasarı sonrasında vasküler bütünlüğü koruyan, vasküler yanıtlar, trombosit aktivasyonu ve pıhtılaşma kaskadı etkileşimlerini içeren karmaşık fizyolojik bir süreçtir. Cerrahi tekniklerdeki ve perioperatif bakımdaki önemli gelişmelere rağmen, intraoperatif ve postoperatif kanamalar modern cerrahide temel zorluklar olmaya devam etmektedir. Sonuç olarak, topikal hemostatik ajanlar basit pasif materyallerden biyolojik olarak aktif, akışkan, mastik bazlı ve rejeneratif platformlara evrilmiştir. Bu derleme, pıhtılaşmanın fizyolojik temeliyle entegre yapılandırılmış bir sınıflandırma çerçevesi aracılığıyla topikal hemostatik ajanlara ve bunların klinik uygulamalarına mekanizma odaklı bir genel bakış sunmaktadır. Günümüzde mevcut olan topikal hemostatik ajanların naratif bir derlemesi yapılmış olup, ajanlar materyal bileşimi, etki mekanizması ve fonksiyonel özelliklerine göre beş ana kategoriye ayrılmıştır: mekanik iskele hemostatik ajanlar, biyolojik olarak aktif hemostatik ajanlar, akışkan hemostatik ajanlar, örtücü/yapıştırıcı hemostatik ajanlar ve gelişmekte olan rejeneratif hemostatik teknolojiler. Mekanik iskele ajanlar rutin kanama kontrolü için temel araçlar olmaya devam ederken, biyolojik olarak aktif ve akışkan hemostatlar karmaşık kanama ortamlarında artmış etkinlik sunar. Örnekleyici ve yapıştırıcı hemostatlar işlevselliği hemostazın ötesine taşıyarak doku takviyesi ve sızıntı önlemeye kadar genişletir. Gelişmekte olan rejeneratif teknolojiler, kanama kontrolünü doku onarımı ile entegre edebilecek gelişen bir sınırı temsil etmektedir.
