Hatice ÖZÇALIŞKAN İLKAY
Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;11(2):100-116
Giriş: Mülteciler, ev sahibi ülkede sürdürülebilir ve sağlıklı bir beslenme örüntüsüne uyum sağlamakta zorlanmakta ve besin güvencesizliği açısından kırılgan bir nüfus grubunu oluşturmaktadır. Amaç: Bu çalışma, Kayseri'de yaşayan mülteci yetişkinlerde besin güvencesizliği düzeyini belirlemek ve besin güvencesizliğinin sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ile ilişkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte planlanan çalışma, Aralık 2024 -Şubat 2025 tarihleri arasında Kayseri'de yaşayan 325 mülteci yetişkinin gönüllü katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler, çevrimiçi anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Besin güvencesizliği, Besin Güvencesizliği Deneyim Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiş; sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ise Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları Ölçeği ile ölçülmüştür. Bulgular: Katılımcıların %92.3'ünde besin güvencesizliği saptanmış olup, %55.1'i orta, %12.6'sı şiddetli düzeyde besin güvencesizliği yaşamaktadır. Orta ve şiddetli besin güvencesizliği yaşayan bireylerin; sağlıklı ve dengeli beslenme, yerel ve mevsimsel gıda tüketimi, kalite işaretlerine yönelim, hayvan sağlığına duyarlılık, düşük yağlı besin tercihi ve gıda israfından kaçınma alt boyut puanları, besin güvencesi sağlanmış ve hafif derecede besin güvencesizliği yaşayan bireylere kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Besin güvencesizliği, mülteci yetişkinlerde sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışlarının zayıflaması ile ilişkili bulunmuştur. Bulgular, mülteci nüfusta besin güvencesizliğini azaltmaya yönelik sürdürülebilir, kültürel açıdan uygun ve ekonomik erişilebilirlik temelli beslenme davranışlarının yaygınlaşması gerekliliğini ortaya koymaktadır.
