BERKCAN DOĞAN, CANSU ÖZAL COŞKUN, REYHAN DİZ KÜÇÜKKAYA, ENGİN KAPTAN
Türkiye'de Lösemi Lenfoma Miyelom Araştırmaları Dergisi - 2019;3(2):19-27
Kansere neden olan genlerdeki çoklu değişiklikler normal hücre özelliklerini zamanla sürekli proliferatif sinyal iletimi, hücre ölümüne direnç, oksijen ve besin temini için damar büyümesini uyarma (anjiyogenez), aktif invazyon ve metastaz ile karakterize edilen kanser fenotipine dönüştürür. Bu fenotipik değişikliklerin bir kısmı da artmış glikoliz ya da glutaminoliz gibi metabolik adaptasyonları kapsar. Klonal plazma hücrelerinin kemik iliğinde malign proliferasyonu olarak tanımlanan multipl miyelom (MM)’da dahil olmak üzere birçok kanserde bu adaptasyonlara rastlamak mümkündür. Son yıllarda kanser hücrelerinin metabolik adaptasyon süreçlerini anlama ve dolayısıyla tümör büyümesini yavaşlatarak sağkalım oranını arttırma stratejileri üzerine yapılan çalışmalar oldukça dikkat çekicidir. MM hücrelerinde sağlıklı hücrelere kıyasla artan glikoliz ve glutaminoliz belirgin bir metabolik adaptasyon olarak öne çıkmaktadır. Ancak, MM ile yapılan çalışmaların diğer malignitelere nazaran daha sınırlı olduğu görülmektedir. Bu derlemede özellikle MM hücrelerinde glukoz, glutamin ve lipit metabolizması ile ilgili adaptasyonlara katkı veren hücresel onkoproteinler, metabolitler ve enzimlerdeki farklılıklar ve bu süreçleri hedefleyen tedavi yaklaşımları ele alınacaktır.
