Gözde KAYA UÇAR, Tuba KAYA BENLİ, Melih ZEREN, Nilay YÜREKDELER ŞAHİN, Yeşim BAKAR
Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri - 2026;4(1):78-93
Amaç: MS hastalarının rehabilitasyonunda giderek yaygınlığı artan yoga ve pilates gibi zihin -beden egzersizleri (ZBE), iskelet kaslarında germe ve gevşeme, fiziksel koordinasyon eğitimi, nefes alma, hareket kontrolü ve dikkatin yönetimini içeren orta düzeyde aer obik egzersizlerdir. Bu çalışma, ZBE'nin MS hastalarında yorgunluk, denge ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Yöntem: PubMed, Science Direct, Web of Science ve Ulakbim veritabanları tarandı. Çalışmalardan arama, seçim ve veri çıkarma işlemleri iki bağımsız değerlendirici tarafından gerçekleştirildi. Bu meta -analizde, etki büyüklüklerini Standardize Ortalama Fark (SOF) ola rak raporlayan meta analiz için rastgele etkiler modeli kullanıldı. Sonuçlar: Meta -analiz, toplam 791 katılımcıyla 19 randomize kontrollü klinik çalışmayı içermektedir. MS hastalarında yorgunluk (SOF: 0,14, %95 CI= -0,07, 0,34, I2=0%) ve denge (SOF: 0,51, %95 CI=0,00, 1,02, I2=73%) açısından ZBE ve fiziksel egzersiz arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi. ZBE, egzersiz yapmayan gruba göre yorgunluğu (SOF: 0,82, %95 CI = -1,23, -0,41, I2=71%) ve dengeyi (SOF: 1,36, %95 CI = 0,39, 2,32, I2=88%) geliştirmede daha etkili bulundu, ancak fiziksel (SOF: 0,04 , %95 CI = -0,42, 0,34, I2=0%) veya mental sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi (SOF: 0,04, %95 CI = -0,42, 0,34, I2=0%) için daha etkili değildi. Tartışma: Bu meta -analiz ile, ZBE'nin MS hastalarında yorgunluk ve dengeyi yönetmek için fiziksel egzersize uygun bir alternatif olarak değerlendirilebileceği sonucuna varıldı. ZBE egzersiz yapmamaya kıyasla daha fazla fayda gösterdi. ZBE'nin sağlıkla ilgili yaşam k alitesi üzerinde ek bir yarar sağlamadığı belirlendi.
