FURKAN SARIDAŞ, FİLİZ MERCAN SARIDAŞ, CANAN ERSOY, ÖMER FARUK TURAN
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;51(1):139-144
Yetişkin lipid metabolizması plazma lipidlerinden oluşur. Trigliseridler enerji rezervlerinin en önemli kaynağı iken fosfolipidler ve kolesterol organellerin ve hücre zarlarının bileşenleridir. Lipidler, özellikle de kolesterol, birçok hücresel fonksiyonda rol oynar. Metabolizma bozukluklarında çeşitli nörodejeneratif hücresel süreçler gelişebilir. Nöronlar, diğer biyolojik membranlara kıyasla önemli ölçüde farklı lipid bileşimine sahiptir. Bu farklılıklar ve bu lipidlerin nöronal patolojilerdeki rolü hala tam olarak anlaşılamamıştır. Multipl Skleroz’da lipid molekülleri üzerine yapılan çalışmalar kırk yıl öncesine dayanmaktadır. Apolipoprotein değişiklikleri, plazma lipoproteinleri ve oksisteroller üzerine yapılan çalışmalar dikkat çekmiştir. Bozulmuş kolesterol metabolizmasının hastalığın hem inflamatuar hem de nörodejeneratif patogenezinde rol oynayabileceği ve düzeltilmesinin tedavi için hala en kısıtlı nokta olan Multipl Skleroz’un klinik seyrindeki ilerleme basamaklarını olumlu yönde etkileyebileceği düşünülmektedir. Bu derlemede, Multipl Skleroz’un immünopatogenezi ve klinik belirtileri ile kolesterol metabolizmasındaki değişiklikler sunulmuştur.
