SENA DESTAN BUNUL
Boğaziçi Tıp Dergisi - 2023;10(4):263-269
GİRİŞ ve AMAÇ: Multipl skleroz (MS), genç yetişkinleri etkileyen kronik bir nörodejeneratif hastalıktır. Hastalığı modifiye eden ilaçlar (DMD’ler) hastalığın ilerlemesini yönetmeye ve yavaşlatmaya yardımcı olmasına rağmen, bu tedavilere uyum büyük bir sorundur. Bu çalışmada, nöropsikiyatrik değerlendirmeler bağlamında MS hastalarında tedaviye uyum ve farklı ilaç uygulama yöntemleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı. YÖNTEM ve GEREÇLER: Bir üniversite hastanesi nöroloji kliniğinde, MS tanısı için 2017 yılında gözden geçirilmiş McDonald kriterleri kullanılarak prospektif bir kohort çalışması gerçekleştirildi. Demografik veriler, MS ile ilgili ölçütler ve DMD’ler kaydedildi. Katılımcılar DMD’lerine göre oral, enjektabl ve infüzyon tedavileri olmak üzere kategorilere ayrıldı. MS Tedavi Uyumu Anketi, Beck Depresyon Envanteri ve Sürekli-Kişilik Kaygı Envanteri uygulandı. BULGULAR: Seksen dokuz hastanın %45’inde tedaviye uyum vardı. Oral ve enjektabl DMD’ler için uyumsuz ve uyumlu gruplar arasında yan etki puanlarında anlamlı farklar vardı. Beck Depresyon Envanteri ortalaması 12,49±9,81 iken, STAI1 ve STAI2 için Sürekli-Kişilik Kaygı Envanteri ortalamaları sırasıyla 38,95±10,41 ve 47,89±10,66 idi. Hastalık süresi, ortalama EDSS puanı ve ortalama STAI puanları arasında anlamlı farklar gözlendi. TARTIŞMA ve SONUÇ: Uyum oranları ilaç uygulama yöntemine göre değişiklik gösterdi; oral tedavilerde %34,4 uyum, enjektabl tedavilerde %53,4 uyum bulundu. Algılanan etkinlik, depresyon ve anksiyete gibi faktörler tedaviye uyumu etkiledi. Yaş, cinsiyet veya eğitim gibi demografik faktörlerle uyum oranları arasında anlamlı bir korelasyon bulunamadı. Tedaviye uyum, MS’nin yönetilmesinde kritik önem taşımaktadır. Bu çalışma, ilaç uygulama yöntemlerinin ve nöropsikiyatrik komorbiditelerin MS tedavisine uyum üzerindeki rolünü vurgulamaktadır. Bu faktörleri göz önünde bulunduran kapsamlı bir değerlendirme, MS hastaları için uygun bir DMD seçiminde hayati öneme sahiptir.
