CANAN ÇELİK, İNCİ AYGÜN, CANAN AYBAY, AYNUR KARAGÖZ
Romatoloji ve Tıbbi Rehabilitasyon Dergisi - 1998;9(3):200-203
Ankara Rehabilitasyon Merkezi'nde 1991-1996 yılları arasında rehabilitasyon programına alınan, multipl sklerozlu (MS) 52 hasta (35 kadın, 17 erkek) retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların yaş ortalamaları 36.0±8.2 yıl idi. Özürlülük (disability) düzeylerini belirlemek için Kurtzke Skalası kullanıldı. Giriş ve çıkışta hastaların mobilite ve ambulasyon düzeylerini saptamak için, Kraft ve arkadaşlarının tanımladığı Mobilite Düzey Skalası, ve Scranton ve arkadaşları tarafından tanımlanan Ambulasyon Düzey Skalası kullanıldı. Hastaların %57'sinde başlangıç semptomu olarak motor zayıflığı, %36'sında ise yürüme bozukluğu rapor edilmişti. Başlangıçta tek veya birden fazla semptom oluşu ile ambulasyon-mobilite ve özürlülük düzeyleri arasında korelasyon bulunmadı (p>0.05). Buna benzer olarak, başlangıç yaşı ile ambulasyon ve mobilite düzeyleri ve hastalık süresi ile ambulasyon ve mobilite düzeyleri arasında anlamlı ilişki yoktu (p>0.05). Hastaların hepsinde piramidal bulgular mevcuttu. Hastaların %66'sımn seyri progresif, %34'ünün seyri düzelmelerle birlikte progresif gidiş göstermekteydi. Hastaların çoğu progresif seyir göstermesine rağmen, yürüme kabiliyeti ve mobilite düzeyleri, rehabilitasyon programı sonunda önemli ölçüde düzelme gösterdi (p<0.001). Ambulasyon ve mobilite seviyeleri ile özürlülük düzeyleri (Kurtzke) korele bulundu (p<0.001). Bu çalışma, hastalığın herhangi bir dönemindeki MS'li hastanın özürlülüğünü azaltmak için, rehabilitasyon programına ihtiyacı olduğunu göstermektedir.
