Kübra FIRTINA TOPCU, Elif ÜNVER KORĞALI
Çocuk Enfeksiyon Dergisi - 2026;20(2):127-133
Giriş: Bu çalışmanın amacı, solunum yolu enfeksiyon bulguları olan çocuk hastalarda viral etkenlerin dağılımını, yaş grupları, cinsiyet, mevsimsel ve yıllara göre değişimini değerlendirmektir. Aynı zamanda multipleks polimeraz zincir reaksiyonu (mPZR) testlerinin epidemiyolojik sürveyans ve klinik uygulamadaki rolü tartışılmıştır. Gereç ve Yöntemler: 2022-2025 yılları arasında bir üniversite hastanesinde 18 yaş altı hastalardan alınan nazofarengeal sürüntü örneklerinde, viral etkenler mPZR yöntemiyle retrospektif olarak incelenmiştir. Toplam 192 hastanın verileri değerlendirilmiştir. Viral ve bakteriyel etkenlerin tanımlanmasında Bosphore Respiratory Pathogen Panel v4/v5 kitleri kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde SPSS 23.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) programı kullanılmıştır. Bulgular: En sık izole edilen viral etkenler rinovirüs (%30.3), respiratuvar sinsityal virüs (RSV) A/B (%27.8) ve influenza A (%6.7) olmuştur. Koenfeksiyon oranı %19.8 olarak saptanmış; en yaygın kombinasyonlar rinovirüs+enterovirüs ve rinovirüs+RSV A/B olmuştur. Respiratuvar sinsityal virüs A/B ve rinovirüs tüm yıl boyunca izlenmiş; RSV A/B özellikle kış aylarında (aralık-şubat), rinovirüs ise ocak ve şubat aylarında yoğun olarak saptanmıştır. İnfluenza A/B olguları kasım-ocak döneminde, enterovirüs ise yaz başında (mayıs-haziran) pik yapmıştır. Respiratuvar sinsityal virüs A/B, özellikle bir yaş altı çocuklarda anlamlı düzeyde daha sık izole edilmiştir (p< 0.05). Etken dağılımı yıllara (p= 0.01) ve yaş gruplarına göre (p< 0.00) anlamlı fark göstermiş; cinsiyete göre fark izlenmemiştir (p> 0.05). Test istem sayısında 2024 yılında istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptanmıştır. Sonuç: Multipleks PZR testleri, çocukluk çağı solunum yolu enfeksiyonlarında hızlı ve duyarlı tanı sağlamasıyla klinik yönetimi kolaylaştırmakta ve epidemiyolojik verilerin elde edilmesine katkı sunmaktadır. Çalışmamız, rinovirüs ve RSV A/B gibi etkenlerin yıl boyu sirkülasyonda olduğunu, RSV'nin özellikle bebeklerde baskın izlendiğini ve mevsimsel test planlamasının önemli olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, koenfeksiyonların yorumlanmasındaki belirsizliklere dikkat çekerek ileri araştırmalara zemin hazırlayabilecek nitelikte bilimsel veri sunmuştur. Polimeraz zincir reaksiyonu yöntemi canlı mikroorganizma varlığı yerine nükleik asit saptadığı için sonuçların klinik bulgularla birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
