Selva KABUL, Elif ÜLKER AKYILDIZ, Ahmet Sami BAYRAM
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;52(1):1883265-0
Plevral epitelioid mezotelyoma ile periferik akciğer adenokarsinomu arasındaki ayırıcı tanı, patologlar için önemli bir tanı zorluğu olmaya devam etmektedir. Bu çalışma, Napsin A, Caveolin -1, Tip III Kollajen ve Tenascin -X'ten oluşan çoklu antikor immünohistokimyasal (IHC) panelinin tanısal etkinliğini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Napsin A ve Caveolin -1 yerleşik belirteçler iken, Tenascin -X ve Tip III Kollajenin tanısal yararı mevcut literatürde daha az araştırılmıştır. 2005 ile 2014 yılları arasında tanı konulan 35 akciğer adenokarsinomu ve 35 epitelioid mezotelyomadan oluşan tümör dokularına ait 70 parafin blok üzerinde retrospektif bir IHC analizi gerçekleştirilmiştir. Napsin A, Caveolin -1, Tip III Kollajen ve Tenascin -X'in ekspresyon paternleri değerlendirilmiş ve iki grup arasında karşılaştırılmıştır. Napsin A, adenokarsinomda yüksek duyarlılık (%94,3) gösterirken, mezotelyomada minimal ekspresyon (%2,9) sergilemiştir. Buna karşılık, Caveolin-1 ve Tenascin -X, sırasıyla %97,2 ve %88,6 pozitiflik oranları ile mezotelyoma için güçlü belirteçler olarak ortaya çıkmıştır (p<0,001). Tip III Kollajen, mezotelyomada %17,1 oranında eksprese edilmiş ve tüm adenokarsinom vakalarında negatif olarak bulunmuştur ancak düşük duyarlılığı tek başına kullanımını sınırlamaktadır. Bulgularımız, Napsin A, Caveolin -1 ve Tenascin -X'i içeren bir panelin, akciğer adenokarsinomu ve epitelioid mezotelyomanın ayırıcı tanısında önemli ölçüde yardımcı olduğunu göstermektedir. Tenascin -X değerli ek veriler sağlarken, Tip III Kollajen'in klinik uygulaması düşük duyarlılığı nedeniyle sınırlıdır. Bu belirteçlerin tanı protokollerine entegre edilmesi tanı doğruluğunu artırabilir, ayrıca daha büyük serilerde daha fazla doğrulama yapılması uygun olabilir.
