Alparslan Semih SALAN, Betül ARSLAN, Fatma KAYNAK ONURDAĞ
Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;35(2):380-388
Bitkilerden elde edilen ürünlerin ve gıda takviyelerinin kullanımı son yıllarda artmıştır ve bunun üzerine pek çok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalar arasında bitkilerin antimikrobiyal aktivite göstermesine yönelik çalışmalar da vardır. Bitkiler; antimikrobiyal özelliklere sahip tanenler, terpenoidler, alkaloidler ve flavonoidler gibi çok çeşitli ikincil metabolitler açısından zengindir. Punica granatum L. (Nar) antimikrobiyal aktiviteye sahip tanenler açısından zengin bir bitkidir. Çalışmamızda Punica granatum L. meyve kabuklarından elde edilen su, etanol, diklorometan ve etil asetat ekstraktlarının Enterococcus faecalis ATCC 29212, Staphylococcus aureus ATCC 29213, Escherichia coli ATCC 25922, Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 bakteri suşlarına ve Candida albicans ATCC 10231 mantar suşuna karşı antimikrobiyal aktivitesi araştırılmıştır. Nar meyve kabukları kurutulup toz haline getirildikten sonra farklı çözücüler kullanılarak direkt özütleme yöntemi ile ekstraktlar hazırlanmıştır. Ekstraktların minimum inhibitör konsantrasyon değerleri mikrodilüsyon yöntemi ile belirlenmiştir. Ekstraktlar en yüksek antimikrobiyal aktiviteyi Staphylococcus aureus suşuna karşı göstermiştir; bu suşa karşı en etkili ekstraktlar su ve etanol ekstraktlarıdır. Enterococcus faecalis suşuna karşı ise etanol, su ve etil asetat ekstraktları antimikrobiyal etki göstermiştir. Gram negatif özellikteki Pseudomonas aeruginosa ve Escherichia coli suşları ile Candida albicans suşunda antimikrobiyal aktiviteye rastlanmamıştır. Çalışmada kullanılan ekstraktlar arasında en yüksek antimikrobiyal aktiviteyi etanol ekstraktı gösterirken, diklorometan ekstraktı çalışmada kullanılan koşullar altında test edilen suşlar üzerinde antimikrobiyal aktivite göstermemiştir. Bu bulgular, atık olarak değerlendirilen nar meyvesi kabuğunun gıda endüstrisinde doğal koruyucu olarak ve ilaç endüstrisinde artan antibiyotik direncine karşı doğal bir alternatif olarak kullanılma potansiyeline sahip olduğunu düşündürmektedir.
