Sümeyye AKYÜZ
Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi - 2026;83(2):139-148
Amaç: Bu çalışmada ticari olarak satılan ve içeriğindeki biyoaktif bileşenler sayesinde antiseptik, antimikrobiyal, antioksidan, antiinflamatuar ve antiprotozoal etkileri olduğu bilinen Nioli Esansiyel Yağı (Melaleuca quinquenervia)'nın, 8 farklı standart bakteri, 2 standart maya mantarı ve 1 klinik Candida suşuna karşı antimikrobiyal aktivitesinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: İzolatlara karşı test edilen nioli esansiyel yağının antimikrobiyal etkinliği, EUCAST ve CLSI önerileri doğrultusunda disk difüzyon ve sıvı mikrodilüsyon yöntemi ile belirlenmiştir. Mikrobiyal suşların 10 tanesi American Type Culture Collection (ATCC) suşu olup, 1 tanesi klinik Candida auris izolatıdır. İzolatlar üniversitemizin suş koleksiyonundan temin edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda Nioli Esansiyel Yağı (Melaleuca quinquenervia )'nın disk difüzyon yöntemiyle en etkili olduğu bakteriler sırasıyla Staphylococcus aureus (20 +/- 0.0 mm) ve Streptococcus pneumoniae (17.3 +/- 0.57 mm), en etkili olduğu mantar ise Candida albicans (20.6 +/- 0.57 mm) olarak belirlenmiştir. Candida auris suşu 16.0 +/- 1.0 mm'lik bir inhibisyon zonu oluşturmuştur. Sıvı mikrodilüsyon yöntemi ile en düşük MİK değerleri yine S. aureus (62.5 µg/mL) ve C. albicans (62.5 µg/mL) için belirlenmiştir. Gram negatifler içerisinde en etkili bulunan izolat Klebsiella pneumoniae (125 µg/mL), en az etkili bulunan izolatlar ise Pseudomonas aeruginosa , Salmonella enteritidis ve Enterococcus faecalis (>250 µg/mL) olarak saptanmıştır. C. auris 'in MİK değeri, pozitif kontrole (Flukonazol: 125 µg/mL) göre bir üst konsantrasyon olan 250 µg/mL olarak bulunmuştur. Sonuç: Standart suşlar üzerinde antimikrobiyal etkinliği araştırılan nioli esansiyel yağının farklı düzeylerde antibakteriyel ve antifungal etkisinin olduğu tespit edilmiş olup, test edilen her iki yöntemle de Gram pozitif bakterilere ve mantarlara Gram negatif bakterilere göre daha etkili olduğu görülmüştür. Mayalar içerisinde özellikle C. albicans 'a etkili bulunmakla birlikte, günümüzde önemi giderek artan C. auris suşuna karşı da antimikrobiyal aktivite sergilemiştir. Antibakteriyel ve antifungal ajanlara karşı direnç oranlarının artması nedeniyle, alternatif tedavi seçeneklerinin araştırıldığı bu tür çalışmalara daha fazla ihtiyaç duyulmaktadır.
