Nur Özen, Leyla Abueid, Ahmet Yıldırım, Pınar Ülker, Filiz Basralı
Cukurova Medical Journal - 2025;50(4):1092-1102
Amaç: Düzenli egzersizin, yüksek kan basıncını düşürücü etkilerinden biri de vasküler tonusu düzenlemesidir. Renin-anjiyotensin sistemi (RAS)'nin üyesi olan Angiotensin -(1-7) [Ang -(1-7)], antihipertansif ve vazodilatör etkilere sahiptir. Bu çalışmayla nitrik oksit sentaz (NOS) inhibisyonuyla oluşturulan hipertansiyon modelinde; düzenli egzersizin kan basıncını düşürücü etkisinde, Ang (1-7) aracılı gevşeme yanıtlarının aracılık edip etmediği araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: 8 haftalık erkek Wistar sıçanlar kullanıldı. Sıçanlar; Kontrol (K), Hipertansiyon (H), Egzersiz (E) ve Hipertansiyon+Egzersiz (HE) olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Hipertansiyon ve/veya egzersiz modeli oluşturmak için sıçanlara; içme suyunda NOS inhibitorü, Nomega-nitro-L-arginine methyl ester (L-NAME,25 mg.kg-1.gün-1) ve egzersiz gruplarına 6 hafta boyunca yüzme egzersizi (1 saat/gün,5 gün/hafta) uygulandı. Deneylerin sonunda NOS, siklooksijenaz (COX) ve endotel kaynaklı hiperpolarize edici faktör (EDHF) inhibitörlerinin varlığında/yokluğunda; sıçan aortlarının Ang-(1-7)-aracılı gevşeme yanıtları incelendi. Ang -(1-7)-aracılı gevşeme yanıtlarına Mas reseptör (MasR) ve Anjiyotensin II-Tip 2 (AT2R) reseptörlerinin katkılarını değerlendirmek amacıyla; MasR antagonistleri olarak A-779 ve D-Pro?-Ang-(1-7), AT2R inhibitorü olarak PD123,319 kullanıldı. Bulgular: Yüzme egzersizi; E grubunda Ang -(1-7)-aracılı damar gevşeme yanıtlarında artışa neden olurken, HE grubunda böyle bir etki izlenmedi. NOS ve EDHF yolaklarının inhibisyonu tüm grupların Ang -(1-7)-aracılı gevşeme yanıtlarında azalmaya sebep oldu. K grubunda gevşeme yanıtı yalnızca D-Pro?-Ang-(1-7) uygulaması ile azaldı; E ve HE gruplarında gevşeme yanıtlarındaki azalma her iki MasR antagonistinin uygulanması ile da gözlenmiştir. H grubundaki Ang -(1-7)-aracılı gevşeme yanıtı, D-Pro?-Ang-(1-7) ve PD123,319 antagonistleri varlığında azaldı. Sonuç: Yüzme egzersizi, NOS-inhibisyonuyla induklenebilen hipertansiyon modelinde Ang -(1-7)-aracılı gevşeme yanıtları üzerine istatistiksel olarak anlamlı bir etki oluşturmadı. Ancak egzersiz gruplarından elde edilen gevşeme yanıtlarında MasR'lerinin katkısının daha fazla olduğu ayrıca NOS ve EDHF yolaklarının MasR aracılı gevşeme yanıtlarına aracılık ettiği saptandı.
