NİTRİK OKSİTİN KEMİK İYİLEŞMESİ ÜZERİNE OLAN ETKİSİNİN RADYOLOJİK İNCELENMESİ: SIÇANLARDA DENEYSEL ÇALIŞMA

YASEMİN BALDIK, UFUK TALU, LEVENT ALTINEL, HATİCE BİLGE, GÜLÇİN AYKAÇ TOKER

Acta Orthopaedica et Traumatologica Turcica - 2000;34(2):190-197

İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Biyokimya ve Klinik Biyokimya Anabilim Dalı

 

Amaç: Nitrik oksitin (NO) kemik iyileşmesi üzerindeki etkisi araştırıldı. Çalışma planı: Erişkin ve aynı yaşta 20 adet Sprague- Dawley türü sıçanın femurlarında kritik büyüklükte segmental defekt modeli kullanıldı. Diafiz ortasında diafiz çapının yaklaşık iki katı büyüklüğünde (5 mm) standart defekt oluşturuldu. 23x3x4 mm boyutunda polietilen plak ve 1.2 mm çaplı piva çivileriyle stabil osteosentez yapıldı. Defekt bölgesi greftlenmesinde kontrol grubunda aynı tür sıçanın femur ve tibialarından elde edilen demineralize kemik matriksi (DKM), deney grubunda ise NO'nun depo şekli gibi davranan nitrozoalbumin ile muamele edilen DKM kullanıldı. Ameliyattan sonra 1, 3, 5, 6 ve 10. haftalarda yapılan radyolojik değerlendirmelerde kallus oluşumu ve kaynama üç ayrı gözlemci tarafından değerlendirildi. Sonuçlar: Radyolojik değerlendirmede gözlemciler arası güvenilirlik için korrelasyon katsayısı anlamlı (r=0.97) bulundu. Onuncu haftada kontrol grubunda hiçbir hayvanda %100 kallus oluşumu ve kaynama görülmezken, deney grubunda iki hayvanda %100'e yakın kallus oluşumu, altı hayvanda kaynama gözlendi. Yeni kemik oluşumu görülen ortalama defekt alanı kontrol grubunda %43, deney grubunda %83 bulundu. Her iki gruptaki kemik oluşumuna ait veriler değişkenlerin parametrik olmayan analizi (Kruskal- Wallis H Testi) yöntemiyle değerlendirildi ve fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.022). Çıkarımlar: Kırık iyileşmesinin erken döneminde ortama verilen NO'nun iyileşmeyi ve yeni kemik oluşumunu olumlu yönde etkilediği görüldü.