Volkan KOZLUCA, Nail Burak OZBEYAZ, Seyhmus ATAN, Mahmut Ekrem CUNETOGLU, Cagdas OZDOL
Bozok Tıp Dergisi - 2026;16(3):393-403
Amaç: Aterojenik lipid indeksleri ile koroner aterosklerotik yük arasındaki ilişkinin anjiyografik skorlama sistemleri kullanılarak non-diyabetik hastalarda değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel çalışmaya, anjiyografik olarak doğrulanmış koroner arter hastalığı (KAH) bulunan 39 non-diyabetik hasta dahil edilmiştir. Koroner lezyonların şiddeti ve anatomik karmaşıklığı, Gensini ve SYNTAX skorlama sistemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Önceden kutanöz koroner girişim öyküsü, koroner arter baypas greftlemesi endikasyonu, ventrikül fonksiyon bozukluğu, anlamlı kapak hastalığı, atriyal fibrilasyon, sistemik inflamatuvar veya enfeksiyöz hastalık, böbrek fonksiyon bozukluğu, serebrovasküler hastalık veya lipid düşürücü tedavi kullanımı olan hastalar, koroner değerlendirmeye ve lipid indekslerine olası etkileri en aza indirmek amacıyla çalışma dışı bırakılmıştır. Trigliserit (TG), yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol (HDL-K), çok düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol (VLDL-K), remnant kolesterol ve aterojenik oranlar (TG/HDL-K ve total kolesterol (TK)/HDL-K) dahil olmak üzere lipid parametreleri toplanmıştır. Lipid indeksleri ile anjiyografik skorlar arasındaki ilişkiler Spearman korelasyonu, lojistik regresyon ve ROC analizleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Yüksek Gensini skoruna sahip hastalarda VLDL-K (39,6 ve 26,9 mg/dL, p=0,03), trigliserit (198 ve 133 mg/dL, p=0,03) düzeyleri ile TG/HDL-K (4.69 ve 2,71, p=0,011) ve TK/HDL-K oranları (4,74 ve 4,02, p=0,007) anlamlı olarak daha yüksekti; HDL-K ise daha düşüktü (45.1 ve 54.2 mg/dL, p=0.007). TG/HDL-K [olasılık oranı (OO) 1,51, %95 güven aralığı (GA) 1,03-2,20] ve TK/HDL-K (OR 4,30, %95 GA 1,34-13,79) çok değişkenli analiz sonrası daha yüksek Gensini kategorilerinin bağımsız belirleyicileri olarak kaldı. ROC analizleri, TG/HDL-K için AUC 0,76 ve TK/HDL-K için AUC 0,74 olmak üzere anlamlı ayırt edicilik göstermiştir. Sonuç: TG/HDL-K ve TK/HDL-K oranları, non-diyabetik hastalarda koroner aterosklerotik yük ve lezyon karmaşıklığı ile anlamlı ilişkiler göstermektedir. Bu basit ve kolay erişilebilir indeksler, stabil KAH hastalarında risk sınıflandırması için değerli olabilir.
