Hanife Seda MAVİLİ, Ömer ATMİŞ, Fatma Seher PEHLİVAN, Bağdagül Nur DOĞAN
Osmangazi Tıp Dergisi - 2026;48(4):654-667
Metastatik tümörler over malignitelerinin önemli bir kısmını oluşturmakta olup primer over neoplazmlarını taklit ederek tanısal güçlükler yaratabilmektedir. Bu çalışmada, jinekolojik olmayan primer odaklardan kaynaklanan over metastazlarının klinikopatolojik, morfolojik ve immünohistokimyasal özellikleri değerlendirilerek primer tümörün belirlenmesini kolaylaştıran özelliklerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Tek merkezli bir üçüncü basamak merkezde tanı almış 29 metastatik over tümörü retrospektif olarak incelenmiştir. Klinik veriler, tümör lateralitesi, metastaz zamanı, morfolojik paternler ve immünohistokimyasal profiller değerlendirildi. En sık primer tümör kolorektal karsinom (%41,4) olup bunu gastrik (%20,7), pankreatikobilier (%20,7) ve meme karsinomları (%17,2) izlenmiştir. Bilateral over tutulumu ve desmoplastik stroma eşliğinde diffüz infiltratif büyüme paterni sık gözlenen bulgulardır. Kolorektal metastazlarda sıklıkla tubuloglandüler mimari ve nekroz izlenirken, gastrik tümörler taşlı yüzük hücre morfolojisi ile karakterizedir. İmmünohistokimyasal inceleme köken ile ilişkili ekspresyon paternlerini ortaya koymuştur; CK7-/CK20+ paterni kolorektal kökeni desteklerken, CK7+/CK20- paterni meme karsinomunu düşündürmektedir. SATB2, ER/PR ve GATA3 gibi köken-spesifik belirteçlerin kullanımı tanısal özgüllüğü artırmıştır. Morfolojik değerlendirme ile CK7/CK20 immünboyanma paternleri ve köken-spesifik belirteçlerin entegre değerlendirilmesi, metastatik over lezyonlarında primer tümörün belirlenmesi için pratik bir tanısal çerçeve sunmaktadır.
